ارزیابی کارایی مدلهای دو متغیره در تعیین حساسیتپذیری فرونشست آبخوان دشت کاشان
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 دانشیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
3 دانشیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
4 دانشیار گروه فتوگرامتری و سنجشازدور، دانشکده مهندسی نقشهبرداری، دانشگاه خواجهنصیرالدین طوسی، تهران، ایران
doi
10.22067/geoeh.2022.75050.1168چکیده
فرونشست زمین یکی از مهمترین مشکلات محیطزیستی است که بر کشاورزی و زیرساختهای شهری تأثیر میگذارد. لذا بهمنظور برنامهریزی برای کاهش خطرات ناشی از فرونشست، شناسایی مناطق پرخطر و مستعد وقوع این پدیده در دشتهای مختلف ایران ضروری است. هدف اصلی این تحقیق، حساسیتپذیری فرونشست زمین در آبخوان کاشان با استفاده از روشهای دمپستر- شفر، وزندهی شواهد، آنتروپی شانون و نسبت فراوانی است. برای انجام این تحقیق از 14 عامل مؤثر بر وقوع فرونشست شامل ارتفاع، شیب، جهت شیب، انحنای سطح، فاصله از آبراهه، فاصله از گسل، فاصله از جاده، لیتولوژی، کاربری اراضی، انحنای طولی و عرضی، تغییرات سطح ایستابی، فاصله از معدن و تراکم چاه در سطح آبخوان استفاده شد. آنگاه پس از تعیین 108 موقعیت فرونشست و نیز 108 موقعیت عدم فرونشست در سطح آبخوان، این نقاط بهصورت تصادفی و به نسبت 30 و 70 درصد بهترتیب بهعنوان دادههای اعتبارسنجی و دادههای آزمون طبقهبندی شدند و برای ارزیابی هرکدام از مدلها از منحنی تشخیص عملکرد نسبی (ROC) استفاده شد. نتایج نشان داد که از بین روشهای مورداستفاده بر اساس منحنی ROC و میزان AUC، روش نسبت فراوانی (آموزش: 84/0 و اعتبارسنجی: 89/0) بهترین عملکرد را داشته است و بهعنوان بهترین روش پیشبینی مناطق دارای حساسیت فرونشست در منطقه مطالعاتی معرفی میشود. روشهای آنتروپی شانون، دمپستر- شفر و وزندهی شواهد نیز بهترتیب در رتبههای بعدی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق برای کاهش خسارات ناشی از وقوع فرونشست زمین و تعیین مناطق بالقوه فرونشست، قابلاستفاده برای مدیران استانی خواهد بود.