استخراج عصاره مرزنجوش (Origanum vulgare L.) به کمک فراصوت و درونپوشانی عصاره: تأثیر بر خواص فیزیکوشیمیایی ماست
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته علوم و صنایع غذایی، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده علوم زیستی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، واحد ورامین-پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22092/fooder.2026.368326.1412چکیده
مرزنجوش (Origanum vulgare L) به عنوان گیاه دارویی بومی، به علت فعالیت ضدباکتریایی، ضد قارچی، ضد ویروسی و آنتیاکسیدانی مورد توجه است. در این تحقیق برای استخراج عصاره مرزنجوش از حلال های آب، آب/اتانل و اتانل با و بدون فراصوت (در فرکانس 37 کیلوهرتز در دمای C◦35 به مدت 35 دقیقه) بهرهگیری شد. راندمان استخراج فنل کل، فلاونوئید و آنتوسیانین با حلال های آب/اتانل بیشتر از آب خالص و اتانل خالص بود. میزان IC50 به عنوان شاخص فعالیت آنتی اکسیدانی در عصاره مرزنجوش استخراج شده با فراصوت کاهش معنی دار در مقایسه با نمونه های شاهد داشت (0.05>p). از مخلوط مالتودکسترین/صمغ عربی در سیستم حلال کلروفرم/متانل به عنوان پوشش برای درونپوشانی عصاره مرزنجوش استفاده شد. با توجه به تفاوت محتوی آنتوسیانین قبل و بعد از درونپوشانی راندمان71/86 درصد برای فرآیند درونپوشانی مشاهده شد. جهت تولید ماست غنی شده از میکروکپسول های عصاره مرزنجوش با غلظت 0.3%، 0.6% و 0.9% استفاده شد. طبق نتایج حاصل افزودن عصاره میکروکپسوله مرزنجوش سبب کاهش معنیدار pH و سینرسیس و افزایش معنیدار شمارش باکتریهای لاکتیکی گردید (0.05>p). تصاویر میکروسکوپ الکترونی مشخص کرد استفاده از عصاره مرزنجوش میکرو کپسوله شده در فرمولاسیون ماست منجر به ساختار فشردهتر و منسجم تر در نمونه های ماست حاوی عصاره مرزنجوش به صورت میکرو کپسوله شده در مقایسه با نمونه شاهد مشاهده می شود. با توجه به اثرات مثبت فیزیکوشیمیایی و میکروبی تاثیر 0.9% از میکروکپسول های حاوی عصاره مرزنجوش بر ماست و با توجه به استفاده از حلالهای غیرخوراکی در این مطالعه، تحقیقات آتی باید از حلالهای ایمن جهت درون پوشانی برای تولید تجاری استفاده گردد.