استخراج عصاره مرزنجوش (Origanum vulgare L.) به کمک فراصوت و درون‌پوشانی عصاره: تأثیر بر خواص فیزیکوشیمیایی ماست

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته علوم و صنایع غذایی، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده علوم زیستی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، واحد ورامین-پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22092/fooder.2026.368326.1412
چکیده

مرزنجوش (Origanum vulgare L) به عنوان گیاه دارویی بومی، به علت فعالیت ضدباکتریایی، ضد قارچی، ضد ویروسی و آنتی­اکسیدانی  مورد توجه است. در این تحقیق برای استخراج عصاره مرزنجوش از حلال­ های آب، آب/اتانل و اتانل  با و بدون  فراصوت (در فرکانس 37 کیلوهرتز در دمای C◦35 به مدت 35 دقیقه) بهره­گیری شد. راندمان استخراج فنل کل، فلاونوئید و آنتوسیانین با حلال­ های آب/اتانل بیشتر از آب خالص و اتانل خالص بود. میزان IC50  به عنوان شاخص فعالیت آنتی اکسیدانی در عصاره مرزنجوش استخراج شده با فراصوت کاهش معنی­ دار در مقایسه با نمونه ­های شاهد داشت (0.05>p). از مخلوط مالتودکسترین/صمغ عربی در سیستم حلال کلروفرم/متانل به عنوان پوشش برای درون­پوشانی عصاره مرزنجوش استفاده شد. با توجه به تفاوت محتوی آنتوسیانین قبل و بعد از درون­پوشانی راندمان71/86 درصد برای فرآیند درون­پوشانی  مشاهده شد. جهت تولید ماست غنی شده از میکروکپسول­ های عصاره مرزنجوش با غلظت 0.3%، 0.6% و 0.9% استفاده شد. طبق نتایج حاصل افزودن عصاره میکروکپسوله مرزنجوش سبب کاهش معنی­دار pH و سینرسیس و افزایش معنی­دار  شمارش باکتری­های لاکتیکی گردید (0.05>p). تصاویر میکروسکوپ الکترونی مشخص کرد استفاده از عصاره مرزنجوش میکرو کپسوله شده در فرمولاسیون ماست منجر به ساختار فشرده­تر و منسجم ­تر در نمونه های ماست حاوی عصاره مرزنجوش به صورت میکرو کپسوله شده در مقایسه با نمونه شاهد مشاهده می شود. با توجه به اثرات مثبت فیزیکوشیمیایی و میکروبی تاثیر 0.9% از میکروکپسول­ های حاوی عصاره مرزنجوش بر ماست و با توجه به استفاده از حلال‌های غیرخوراکی در این مطالعه، تحقیقات آتی باید از حلال­های ایمن جهت درون پوشانی برای تولید تجاری استفاده گردد.