فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پسته محصولی است باارزش از نظر تغذیه‌ و اقتصاد و جایگاهی مهم در امنیت غذایی جهانی و تجارت بین‌المللی دارد. این دانۀ روغنی با فراهم‌کردن پروتئین، چربی‌های اشباع­نشده، فیبر و آنتی‌اکسیدان‌ها، نقشی اساسی در تقویت اقتصاد ایران دارد. با این حال، آلودگی به آفلاتوکسین‌ها که از متابولیت‌های سمی و سرطان‌زا توسط گونه‌های قارچ آسپرژیلوس به‌ویژه آسپرژیلوس فلاوس و آسپرژیلوس پاراتیکوس به وجود می‌آید، چالشی ماندگار و جهانی محسوب می‌شود و تجارت این محصول را با موانع جدی روبه‌رو می‌کند. آفلاتوکسین B1 ب قوی‌ترین سرطان‌زای طبیعی شناخته می­شود و همین امر منجر به وضع مقررات سختگیرانه و نگرانی‌های گسترده بهداشتی شده است. در این مرور سیستماتیک، خطر آلودگی در تمامی مراحل زنجیره تأمین پسته ، از تنش‌های اقلیمی و حملۀ آفات پیش از برداشت تا فرآیند خشک‌کردن و انبارداری پس از برداشت بررسی شده است.. روش‌های متداول  تشخیص مانند روش‌های کروماتوگرافی با کارایی بالا (HPLC) و طیف‌سنجی جرمی با تفکیک بالا (LC- MS/MS) از نظر دقت، هزینه و سرعت ارزیابی شده‌اند. ابزارهای غربالگری سریع مانند آزمایش‌های ایمنوسوربنت آنزیمی(ELISA)  و آزمون‌های جریان جانبی(LFA)  برای کاربردهای عملی مورد بحث قرار گرفته‌اند، در حالی که بیوسنسورهای نوین شامل پلتفرم‌های الکتروشیمیایی و نوری تقویت‌شده با آپتامر و نانومواد، به‌عنوان راهکارهایی امیدوارکننده برای تشخیص در محل معرفی شده‌اند. نتایج این مرور نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت‌های فناوری، چالش‌هایی مانند اثر  بافت، نیاز به کالیبراسیون دقیق، و پایداری در شرایط محیطی سخت همچنان وجود دارد. سرانجام، با استفاده از مدیریت یکپارچۀ آفات  (IPM)، بیوکنترل با سویه‌های غیرسم‌زا، و ترکیب سامانه‌های تشخیص سریع با پایش دیجیتال، می‌توان خطر آلودگی را در زنجیره تأمین پسته به طور مؤثری کاهش داد و به استانداردهای بین‌المللی ایمنی غذا دست یافت.