رابطه نگرش به درس کار و فناوری با نگرش فناورانه و کارآفرینی دانش آموزان مقطع متوسطه ناحیه یک تبریز

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22061/tej.2020.6655.2428
چکیده

پیشینه و اهداف: توسعه نگرش مثبت نسبت به موضوع مورد مطالعه، یکی از اهداف آموزشی شایع امروز است. معلمان و همچنین والدین معتقدند که نگرش دانش ­آموز نسبت به موضوع درسی بر موفقیت دانش ­آموز در مدرسه تأثیر می گذارد. ادراکات دانش‌آموزان متوسطه در مورد یادگیری فناوری ممکن است تصمیم آنها را برای تحصیل در رشته دانشگاهی و کار در زمینه علم، فناوری، مهندسی و ریاضی، که به‌عنوان پایه توسعه اقتصادی کشور­های پیشرفته در نظر گرفته­شده، تحت تأثیر قرار­دهد. طی دهه های گذشته، بین مهارت­های علمی و فنی ارائه شده از سوی مدارس و تقاضای اقتصادی در این زمینه، شکاف رو به­رشدی دیده ­شده­است، تعداد فراگیران و افراد آموزش دیده در زمینه فناوری و علم، در بعضی موارد کاهش یافته است. از آنجا­که اهداف اصلی حوزة تربیت و یادگیری برنامه درسی کار و فناوری در سند تحول بنیادین آموزش پرورش برای دورة اول متوسطه، کســب شایستگی­ها و نگرش مثبت به فناوری و کارآفرینی است، هدف این مطالعه بررسی رابطه نگرش به درس کار و فناوری با نگرش فناورانه و کارآفرینی دانش‌آموزان متوسطه منطقه یک تبریز در سال تحصیلی 1398-1397 است.روش‌ها: این مطالعه از نوع همبستگی با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش حداقل مربعات انجام می­شود. این روش الگو را در دو مرحله آزمایش می‌کند که شامل آزمون اندازه‌گیری و الگوی ساختاری است. مدل اندازه‌گیری، اعتبار و روایی ابزارهای اندازه‌گیری و ساختارهای تحقیق را بررسی کرده و الگوی ساختاری فرضیه‌ها و روابط متغیرهای نهفته را آزمایش می­کند. جامعه آماری این پژوهش را 15386 دختر و پسر دبیرستانی منطقه یک تبریز تشکیل می­دادند که در سال تحصیلی 1398-1397 مشغول به تحصیل بودند. نمونه به روش نمونه گیری تصادفی متناسب (کلاس هفتم ، هشتم ، نهم) انتخاب شد و از آنجا که پرسش‌نامه اصلی دارای 40 مؤلفه بود، 10 نفر برای هر مؤلفه و 402 نفر در کل انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه نگرش به فناوری لی آ و کوآ (Liou & Kuo) 2014، پرسش‌نامه نگرش کارآفرینانه آتاید (Athayde) 2009 و پرسش‌نامه محقق ساخته نگرش به کار و فناوری جمع آوری شد. برای آزمون فرضیه‌ها از تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار Smart PLS 3 استفاده گردید.یافته‌ها: یافته­ها نشان داد بین برنامه درسی کار و فناوری، نگرش به فناوری و نگرش به کارآفرینی، رابطه تنگاتنگی وجود دارد. فرضیه­ها در سطح معنی­داری 001/0 و  بالا­تر بودن آماره t از 96/1، معنی­دار هستند. نگرش به درس کار و فناوری، 44/0 خودکارآمدی یادگیری فناوری، 56/0 ارزش یادگیری فناوری، 56/0 راهبرد­­های یادگیری فناوری، 63 /0 جهت­­گیری هدف یادگیری فناوری، 64/0 محرک محیط یادگیری فناوری، 54/0 ایجاد خود تنظیمی یادگیری فناوری، 68/0 پیاده سازی خودتنظیمی یادگیری فناوری، 40/0 رهبری دیگران ، 56/0 دستاورد، 30/0 کنترل شخصی، 42/0 خلاقیت، 38/0 ابتکار دانش­آموزان را تبیین می­کند.نتیجه‌گیری: نگرش به درس کار و فناوری مؤلفه­ های نگرش فناورانه و مؤلفه ­های نگرش به کار­آفرینی را تبیین می­کند. اهمیت بالای نگرش مثبت به درس کار و فناوری در داشتن رابطه مثبت با مؤلفه­ های ارزشمند، خودکارآمدی، ارزش یادگیری، راهبردهای یادگیری، جهت­ گیری هدف، محرک محیط، ایجاد خود­تنظیمی، پیاده­سازی خودتنظیمی، رهبری دیگران، دستاورد، کنترل شخصی، خلاقیت و ابتکار است؛ لذا در اولویت قرار­گرفتن این درس پیشنهاد می­شود. دانستن عوامل نگرشی و ارتباط آن­ها با موضوعات درسی می­تواند به معلمان در اصلاح برنامه­درسی و اثربخشی شیوه­­ های تدریس کمک­کند تا دانش ­آموزان در یادگیری دروس، عملکرد تحصیلی و شغلی موفق­تر باشند.