اثر جایگزینی جزئی و کامل یونجه خشک جیره با علوفه‌ی خارشتر بر عملکرد رشد شترهای پرواری

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری، گروه علوم دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، ایران

2 دکتری تغذیه دام، ایستگاه تحقیقات شتر و گونه‌های مرتعی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران

3 استاد، گروه علوم دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، ایران

4 استاد، گروه علوم دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، ایران

5 دکتری تغذیه دام، ایستگاه تحقیقات شتر و گونه‌های مرتعی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران

doi
10.22092/asj.2022.358818.2227
چکیده

رشد روز افزون جمعیّت جهان، افزایش تولیدات دامی را اجتناب ناپذیر کرده و این موضوع در کنار مشکلات ناشی از تغییرات اقلیمی، کمبود آب و زمین زراعی، اهمیّت پرورش دام‌های مقاوم مانند شتر را نشان می‌دهد. در پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر جایگزینی جزئی و کامل یونجه جیره با خارشتر، تعداد 18 نفر حاشی پرواری نژاد سندی (9 تا 10 ماهه با میانگین وزن اوّلیّه 7±115 کیلوگرم) به یکی از سه تیمار آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 6 تکرار در هر تیمار اختصاص یافتند. جیره‌های آزمایشی شامل: 1- جیره شاهد (فاقد خارشتر)، 2- جیره‌‎ی حاوی 25 درصد خارشتر و 3) جیره‌‎ی حاوی 50 درصد خارشتر (بر اساس مادّه‌ی خشک) بود. میزان مادّه خشک مصرفی روزانه ثبت و دام‌ها به‌صورت ماهانه (در روزهای 0، 30، 60، 90 و 150 دوره‌ی آزمایشی) وزن‌کشی شدند. نتایج نشان داد میزان مصرف مادّه خشک با افزایش استفاده از خارشتر در جیره، افزایش یافت (05/0 ≥ P). اگرچه میزان افزایش وزن روزانه در تیمار حاوی 50 درصد خارشتر کاهش داشت (05/0 ≥ P)، امّا اختلاف معنی‌داری بین تیمار حاوی 25 درصد خارشتر و تیمار شاهد مشاهده نشد. هزینه خوراک به ازای هر کیلوگرم افزایش وزن و سود حاصل از هر کیلوگرم افزایش وزن با افزایش جایگزینی خارشتر در جیره، تمایل به افزایش نشان داد (01/0 = P). در مجموع، یافته‌های آزمایش حاضر نشان داد که تغذیه شترهای پرواری با خارشتر تا 50 درصد مادّه خشک جیره نه تنها اثر نامطلوب بارزی بر عملکرد رشد ندارد، بلکه هزینه‌های تولید را کاهش می‌دهد.