فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی ساختِ هجا در مطالعاتِ غیرِخطّیِ واج‌شناختی از اهمیتِ خاصّی برخوردار است. پژوهش حاضر، در قالبِ پژوهشی میدانی، به بررسی ساختِ هجا در گویش بلوچی سرحدّی گرنچین، براساسِ نظریۀ واج‌شناسی همخوان- واکه، به‌عنوان نظریه‌ای پسازایشی، می‌پردازد و شیوۀ واج‌آرایی همخوان‌ها در خوشه‌های دوهمخوانی آغازه و پایانۀ هجا و همچنین تأثیرِ واکۀ هستۀ هجا در انتخابِ همخوان‌های خوشۀ ناهمانندِ پایانه را بررسی می‌کند. داده‌های زبانی پژوهش از پیکرۀ زبانی گردآوری‌شده در منطقۀ گرنچین، از توابعِ شهرستانِ خاش در استان سیستان و بلوچستان، استخراج شده است. گردآوری داده‌ها و تدوینِ پیکرۀ زبانی براساسِ روش هدفمند، در قالبِ مصاحبه و گفتارِ آزاد انجام شده است. جامعۀ زبانی این پژوهش را 10 گویشورِ ساکنِ گرنچین، شاملِ 5 زن، و 5 مرد، از رده‌های سنّی متفاوتِ 60 تا 80 سال و بی‌سواد تشکیل می‌دهد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که هجا در گویش بلوچی سرحدّی گرنچین دارای یک عنصرِ هجایی، یعنی هسته، است که قبل از آن حدّاکثر سه همخوان و بعد از آن حدّاکثر دو همخوان می‌توانند واقع شوند. به‌علاوه، بر واج‌آرایی خوشه‌های دوهمخوانیِ آغازه و پایانه در این گونۀ زبانی محدودیت‌هایی حاکم است. همچنین، نوعِ واکۀ هستۀ هجا در گزینشِ خوشۀ پایانه نقش دارد.