فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سده‌ی اخیر غرب مفهومی پرمناقشه در فضای فکری کشور بوده و گفتمان‌های هویتی، دلالت‌های متفاوتی برای آن تولید کرده‌اند که هژمونیک شدن هریک، پیامدهای اجتماعی متفاوتی را رقم زده است. با توجه به موقعیت منحصربه‌فرد تلویزیون در ایران، نحوه‌ی بازنمایی غرب در آن می‌تواند گفتمان معینی را تضعیف یا تقویت کند. همچنین با توجه به مدل مالکیتی تلویزیون، بررسی تصویر غرب در این رسانه، جایگاه کلیدی این مفهوم در سیاست هویتی گفتمان مسلط را نشان می‌دهد. این پژوهش بازنمایی غرب در دو سریال تاریخی کیف انگلیسی و مدار صفر درجه را با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی و با توجه به سه فرانقش بازنمایی، تعاملی و متنی، مورد بررسی قرار می‌دهد. بررسی فرانقش بازنمایی با توجه به عناصر و موضوعات مرتبط با غرب انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که گرچه صورت‌بندی هر دو سریال متأثر از نگاه گفتمان مسلط به غرب است، با این حال گفتمان‌های غرب‌ستا نیز در صورت‌بندی آن‌ها حضور انکارناپذیری دارند. گفتمان مسلط با ساخت چنین سریال‌هایی در کار تولید جامعه‌ای متصور و نوعی هویت جمعی است و این امر بدون بازنمایی غرب به مثابه‌ی دیگری ممکن نیست. مفهوم غرب برای برساختن دو نوع دیگری دیگری بیرونی و دیگری درونی به کار می‌رود. غرب به مثابه‌ی دیگری بیرونی، انسجام درونی هویت جمعی را در سطح دولت- ملت ممکن می‌کند. کارکرد دیگری بیرونی نیز مشروعیت‌زدایی از گفتمان‌های درونی رقیب با گفتمان مسلط است. این تحقیق نشان می‌دهد که برخلاف گفتمان شرق‌شناسی که در آن شرق دیگری پست و مادون است، غربِ برساخته شده در متون سریال‌ها به نحوی متناقض دیگری مهم است.