فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اصلی این مقاله،  نقد دانشگاه اسلامی و طرح ایده‌ای جایگزین با عنوان «دانشگاه معنوی» است. برای دستیابی به این هدف، ابتدا به مرور تحلیلی نقدهای مربوط به دانشگاه اسلامی پرداخته شد و ضرورت طرح ایده‌ای نو بیان شد. سپس، با تحلیل مفهوم معنویت، معنای مدنظر پژوهش با عنوان «معنویت رابطه‌ای» معرفی شد. طبق این معنا، معنویت بر روابط انسان با جهان هستی در سه ساحت قدسی، طبیعی و انسانی تأکید دارد. ایده دانشگاه معنوی مبتنی بر همین مفهوم است. در نهایت، با استفاده از روش «جستار نظرورزانه» و با نظر به روابط سه‌گانه دانشگاه با جهان هستی، ماهیت معنوی دانشگاه ترسیم شد و سه مؤلفه اصلی آن یعنی، «بازنمایی جهان به‌مثابه یک کل‌ معنادار»، «مواجهه محترمانه با طبیعت»، و «مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانشگاه» تشریح شدند. نتایج حاکی از آن است که برخلاف دانشگاه‌های دینی که بر فرهنگ دینی خاصی پافشاری کرده و با انحصارگرایی فکری و تعصب‌ورزی عملی موجب بروز اختلافات متعدد در جوامع می‌شوند، دانشگاه معنوی با نگاهی وحدت‌گرا می‌تواند زمینه‌های گسترش روابط علمی و اخلاقی جهت ترویج معرفت‌آموزی و صلح‌ورزی در بین جوامع را فراهم سازد.