فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش، بازشناسی و تحلیل انتقادی منش معلمی از منظر اخلاق مراقبتی است. این پژوهش که به روش تحلیلی-استنتاجی صورت گرفته، ابتدا مفاهیم و مؤلفه‌­های مرتبط با منش معلمی، در دو بعد آموزشی و تربیتی واکاوی و بازشناسی شده‌اند. سپس مضامین اخلاق مراقبتی به طور کلی و مضامین مربوط به حوزه تعلیم و تربیت به طور ویژه مورد ارزیابی قرار گرفته‌ است. کلیات مولفه‌های منش معلمی مبتنی بر اخلاق مراقبتی، در بعد آموزشی، تنوع در ارائه محتوا، آسان‌گیری در آموزش، آموزش بر اساس نیاز فراگیران ، … و در بعد تربیتی، شامل؛  الگو بودن، تعهد و مسئولیت، اعتماد، فروتنی،  ….می‌باشد. در مرحله نقد و ارزیابی منش معلمی، ابتدا به انتقادات برخی از صاحبنظران نسبت به مضامین کلی اخلاق مراقبتی اشاره شده که شامل مواردی همچون؛ نفی جهانشمولی، نادیده گرفتن عدالت و خودمختاری و ذات گرایی و ....می باشد و سپس در نقد مولفه‌های آموزشی و تربیتی منش معلمی می‌توان به ایجاد وابستگی عاطفی، دشواری اجرای آن در کلاس‌های پر‌جمعیت و محدودیت‌های ساختاری در اجرای آن...... اشاره شده است. تحلیل‌ها نشان می دهد که رویکرد مراقبتی در تدریس، به زعم نادینگز،  موجب ایجاد فضایی برای مراقبت و گسترش فضای اخلاقی و حفظ و تداوم روابط مراقبت و اعتماد با دانش آموزان است که عناصر اصلی آن، شامل گوش دادن، گفتگو، تفکر انتقادی، پاسخ تأملی و ایجاد ارتباطات متفکرانه بین رشته‌ها،  و خود زندگی می‌شود. از سویی مضامین اخلاق مراقبتی نیز دارای ویژگی هایی  همچون مهرورزی به دیگران،، موقعیت‌مداری، جزئی‌نگری، متعهد بودن به رفع نیاز دیگری است که دقت نظر و کاربرد صحیح آن در کنار آموزه‌های دینی و فرهنگی و هماهنگی و انسجام ساختاری، می‌تواند موجب افزایش انگیزه برای تحصیل و ایجاد حس اعتماد و امنیت خاطر میان دانش‌آموزان گردد. . بازشناسی مؤلفه‌‌های منش معلمی نیز، نشان دهنده توجه ویژه اخلاق مراقبتی به بعد آموزشی و تربیتی فراگیران به صورت توأمان است. زیرا اخلاق­مندی، توجه و حمایت عاطفی معلم در کنار تخصص و مهارت می‌تواند تأثیر بسزایی بر عملکرد دانش‌آموزان و ایجاد همدلی داشته باشد.