تأثیر خمیر ترش نوع دوم سبوس برنج بهینه بر خصوصیات کیفی، محتوی مقدار اسید فیتیک و ماندگاری نان قالبی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 عضو هیات علمی، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22092/fooder.2025.368600.1417
چکیده

خمیرترش یک افزودنی سالم همراه با میکروارگانیسم‏های مفید مانند باکتری‏های اسید لاکتیک (LAB) و مخمرها می‎تواند سبب بهبود ویژگی­های کیفی و حسی و ارزش تغذیه ای  نان طی ماندگاری آن شود. در این پژوهش، نان با خمیرترش سبوس برنج (RBS) نوع دوم با شرایط بهینه (18.61 درصد خمیرترش، 23 ساعت زمان تخمیر و 2.1  درصد سوبسترا) توسط باکتری Pediococcus stilesii تهیه شد و ویژگی‎های کیفی و مقدار اسید فیتیک آن با نان بدون خمیرترش طی ماندگاری (روزهای اول، سوم و پنجم) بررسی و مقایسه گردید. ویژگی‎های کیفی مورد نظر شامل خصوصیات بافتی، حجم مخصوص، مقدار تخلخل، رنگ پوسته و پذیرش کلی نان بود. از آنجایی که نان‎های خمیرترش به دلیل وجود LAB و فعال شدن آنزیم فیتاز مقدار اسید فیتیک کمتری نسبت به نان‎های بدون خمیرترش دارند، این ویژگی نیز در این پژوهش بررسی شد. همان طور که انتظار می‌رفت، مقدار اسید فیتیک در نان دارای RBS کمتر بود. نتایج تحقیق نشان داد که نان‎های دارای خمیرترش سبوس برنج طی ماندگاری، در مقایسه با نان فاقد خمیرترش، دارای ویژگی‎های بافتی و ظاهری و حسّی بهتری­ است و به دلیل محیط اسیدی و pH کمتر و وجود باکتری‎های مفید LAB همراه با متابولیت‎های تولید شده توسط آن‎ها  در زمینه تغذیه‎ای و پذیرش کلی، نسبت به نان بدون خمیرترش،‌ مزایای بالاتری داشتند.