فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به سهم قابل‌توجه خرمای بی‌هسته در تجارت خرمای رقم سعمران، این تحقیق با هدف یافتن شرایط بهینه آماده‌سازی میوه خرمای رقم سعمران برای هسته‌گیری با هسته‌گیر سوزنی– فنجانی به صورت آزمایش فاکتوریل با 4 عامل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 4 تکرار اجرا شد. فاکتورهای قابل کنترل میوه شامل قطر، رطوبت، تیمار سطحی و جهت قرارگیری آن درون فنجانک‌های دستگاه هسته‌گیری بود. نتایج تحقیق نشان داد که با آماده‌سازی صحیح میوه، بهبود هر سه شاخص بازده هسته‌گیری، هدررفت گوشت و درصد تغییر طول میوه امکان‌پذیر است. با کنترل رطوبت میوه در بیشینة محدوده استاندارد به میزان 18 درصد، افزون بر دستیابی به بازده‌هسته‌گیری قابل قبول، می‌توان به حداقل هدررفت گوشت و تغییر طول میوه دست یافت. در این سطح رطوبت، متوسط هدررفت گوشت و تغییر طول میوه به ترتیب حدود ۵ و ۷ درصد است. از نظر کاهش چسبندگی میوه، با وجود برتری نسبی تیمار سطحی میوه با آرد برنج، کاربرد روغن گیاهی به دلیل سهولت کاربرد و تاثیر در ظاهر میوه، قابل توصیه است. در تمامی شرایط آزمایش، قراردهی واژگون میوه منجر به دستیابی به شاخص‌های بهتر هسته‌گیری خرمای سعمران شده است. با استناد به نتایج حاصل، در صورت کنترل رطوبت میوه در محدوده ۱۸درصد، تیمار سطحی میوه با روغن گیاهی یا آرد برنج و قراردهی واژگون میوه در فنجانک‌ها، هسته‌گیری خرمای سعمران با بازده بیش از 97.5 درصد برای محدودة 16 تا 22 میلی‌متری قطر میوه مطابق با استانداردهای ملی امکان‌پذیر است. با توجه به افت شاخص‌های اساسی در قطرهای بیشتر میوه، تحقیق در زمینه ارائة راهکارهای مناسب یا تغییر در طراحی دستگاه به منظور حصول به مقادیر قابل قبول این شاخص‌ها پیشنهاد می‌گردد.