القای تقسیمات اسپوروفیتی و تشکیل ساختارهای رویانی در کشت میکروسپور گوجه فرنگی (Lycopersicon esculentum Mill.)

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (ABRII)، کرج

2 دانش آموخته دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات ، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

4 دانشیار و رئیس بخش کشت بافت پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (ABRII)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)

5 استادیار گروه اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
چکیده

در این تحقیق، اثر تیمار سرمایی (4 درجه سانتیگراد به مدت 1 الی 5 روز) در ترکیب با شوک گرمایی (30 درجه سانتیگراد به مدت 1 الی 10 روز) و همچنین اثر کلشی‌سین (25 الی 100 میلی‌گرم در لیتر به مدت 24 الی 72 ساعت) بر القای تقسیمات اسپوروفیتی و تشکیل جنین در میکروسپورهای کشت شده دو رقم هیبرید گوجه فرنگی (برلینا و پتوپراید) بررسی شد. ساختارهای منتج از کشت میکروسپور با بیشتر از 10 هسته تنها در رقم برلینا و در کشت‌هایی مشاهده گردید که به مدت 1 و 2 روز تحت تیمار سرمایی 4 درجه سانتیگراد و سپس به مدت 2 روز در دمای 30 درجه قرار گرفتند. همچنین تیمار سرمایی به مدت 1 یا 2 روز و سپس 2 روز دمای 30 درجه به طور موثری موجب تشکیل ساختارهای میکروسپوری10-9 هسته‌ای در هر دو رقم گردید. میکروسپورهای با بیشتر از 5 هسته در هیچکدام از کشت‌هایی که به مدت 10 روز تحت تیمار دمایی 30 درجه قرار گرفتند بودند مشاهده نگردید. در رقم برلینا، ساختارهای میکروسپوری10-9 هسته‌ای در تیمار 25 میلی-گرم در لیتر کلشی‌سین به مدت 48 ساعت رویت شدند در حالیکه در رقم پتوپراید، در هیچکدام از تیمارها میکروسپورهای با بیشتر از 8 هسته تشکیل نگردید. رویان‌های‌ کروی تنها در محیط کشت دو لایه و تیمار 4 درجه سانتیگراد به مدت 2 و 5 روز و سپس 2 روز دمای 30 درجه تشکیل شدند. در صورت انتخاب دوره مناسب پیش تیمار گرمایی و سرمایی می‌توان رویان‌زایی را در میکروسپورهای گوجه ‌فرنگی القا نمود.