اولویت بندی توسعه صنایع فرآوری محصولات غذایی در استان همدان

نویسندگان

1 استادیار اسبق بخش تحقیقات اقتصادی و توسعه روستایی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات آموزش

2 بخش تحقیقات فنی مهندسی - مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان

3 استادیار بخش تحقیقات صنایع غذایی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی. کرج، ایران

doi
10.22092/fooder.2025.369005.1418
چکیده

صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی در پایداری امنیت غذایی، جلوگیری از ضایعات محصولات کشاورزی، ایجاد ارزش افزوده، بالا بردن بهره‌وری بخش کشاورزی و افزایش سطح درآمد بهره برداران دارای نقشی بی بدیل است. لذا به منظور دستیابی به راهکار مناسب توزیع فعالیت‌های اقتصادی در حوزه صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی، معرفی ظرفیت‌های آشکار و پنهان و مشخص کردن نقش و مسئولیت هر منطقه بر اساس توانمندی‌ها و قابلیت‌های آن ضروری است. این تحقیق به بررسی آمایش صنایع تبدیلی بخش کشاورزی و دامی در استان همدان پرداخته است. مطابق بررسی‌ها، در نتیجه ارزیابی مجموعه عوامل درونی (نقاط قوت و ضعف) و عوامل خارجی(فرصت‌ها و تهدیدها)، مناسب­ترین راهبرد محوری برای توسعه صنایع تبدیلی تمرکز بر راهبرد تهاجمی- رقابتی است. بررسی گروه‌های مختلف صنایع تبدیلی به روش تاپسیس1 و بر اساس شاخص­های دسترسی پایدار به ماده خام، نسبت اشتغال به سرمایه‌گذاری، کشش بازار داخلی و صادراتی محصول، سازگاری زیست محیطی، تنوع سبد تولید و تناسب ظرفیت فراوری با تولید نشان می‌دهد که استان همدان واجد ظرفیت‌های بالقوه برای توسعه صنایع تبدیلی به ویژه در صنایع فراوری سیر، سیب زمینی، میوه‌های سردرختی، گیاهان دارویی، همراه با توسعه زیرساخت‌های نگهداری و انبارکردن است. در کنار آن سرمایه گذاری در برخی صنایع فراوری مانند لبنیات، روغن های گیاهی، آرد، و فراورده های گوشتی با هدف تولید محصولات موجود در بازار مصرف در حال حاضر فاقد ضرورت و توجیه اقتصادی است.