بازنمایی شناختیِ مقولۀ گل در زبان فارسی برپایۀ نظریۀ پیش‌نمونه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان‌شناسی همگانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 دانشگاه علامه طباطبایی

doi
چکیده

پژوهش حاضر برپایۀ شیوۀ پژوهش روش (1975) و میتینگ ‌لیو و همکاران به بررسی پیش‌نمونه‌های مقولۀ عینی گل برای دانش‌آموزان دختر و پسر ابتدایی (13-10 سال)، راهنمایی (15-13 سال) و دبیرستان (18-16 سال) و دانشجویان دختر و پسر رشته‌های کشاورزی، روان‌شناسی و علوم پزشکی فارسی‌زبان پرداخته و تأثیر متغیرهای سن، جنسیت و پیشینۀ تحصیلی را بر شکل‌گیریِ این پیش‌نمونه‌ها مورد مطالعه قرار داده است. برای گردآوری داده‌های پژوهش، در دو مرحله، دو پرسش‌نامۀ مجزا در اختیار آزمودنی‌ها قرار گرفت. در پرسش‌نامۀ اول از آنان خواسته شد تا هر نمونه‌ای از اعضای مقوله‌های مورد نظر را که در ذهن دارند، بنویسند. در پرسش‌نامۀ دوم، که برپایۀ داده‌های پرسش‌نامۀ اول تهیه شد، نیز از آنان خواسته شد تا به اعضای مقوله‌های مختلف از 1 تا 5 امتیاز بدهند. نتایج این پژوهش نشان داد که گل‌های رز، محمدی و یاس به ‌ترتیب پیش‌نمونه‌هایی قوی برای مقولۀ گل در زبان فارسی بودند و همۀ پیش‌نمونه‌های دوازده گروه آزمودنی پژوهش حاضر را تشکیل می‌دادند. برپایۀ یافته‌های این پژوهش، به‌نظر می‌رسد عوامل محیطی تأثیر زیادی بر شکل‌گیری پیش‌نمونۀ مقولۀ گل در زبان فارسی دارند.