بررسی عوامل مؤثر بر زندهمانی بزغالههای کرکی رایینی در سامانه عشایری
نویسندگان
1 بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران
2 استادیار پژوهشی، بخش پژوهشهای بیوتکنولوژی، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 استادیار گروه بیوتکنولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
doi
10.22092/asj.2022.354700.2157چکیده
در این پژوهش از اطلاعات طول عمر و زندهمانی مربوط به گله ایستگاه بز کرکی رایینی واقع در شهرستان بافت، که طی سالهای1372 تا 1388 جمعآوریشده بودند، استفاده گردید. همچنین از طریق انجام مصاحبه و جمعآوری اطلاعات پرسشنامهای از گله ایستگاه بز کرکی رایینی و گلههای مردمی، عوامل حذف بزغالهها، عوامل محیطی مؤثر بر زندهمانی و میزان زندهمانی به دست آمد. تعداد 11 گله با تنوع جغرافیایی و اندازۀ گله مختلف در سطح استان کرمان جهت تکمیل اطلاعات پرسشنامهای انتخاب شد. بیشترین و کمترین درصد حذف بزغالهها به ترتیب مربوط به مازاد پرواری (54/2درصد) و حذف بر اثر ناقص الخلقه بودن (0/4 درصد)بود. مرگ در اثر بیماری بعد از مازاد پرواری بیشترین علت حذف بزغالهها بود (22/3 درصد). میزان زندهمانی در این گلهها 89/94 درصد به دست آمد. نتایج نشان داد که میانگین کل طول عمر تجمعی 310/3 روز بود. تأثیر عوامل غیر ژنتیکی ماه تولد بزغاله، سال تولد بزغاله، جنس بزغاله ومتغیر کمکی وزن تولد بزغاله بهصورت درجه دو بر زندهمانی آنها معنیدار بود. مقدار وراثتپذیری لگاریتمی کم تا متوسط (0/14 تا 0/40)، وراثتپذیری اولیه متوسط تا بالا (0/25 تا 0/70) و وراثتپذیری مؤثر نیز متوسط (0/23 تا 0/61) برآورد گردید. از آنجا که پارامترهای ژنتیکی برآورد شده در حد متوسط هستند می توان گفت، برای بهبود زندهمانی بزغالهها از تولد تا سن یکسالگی و افزایش سود اقتصادی دامدار، ضمن بهبود شرایط تغذیهای میتوان به انتخاب ژنتیکی در درون نژاد نیز توجه نمود.
