فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: با جهانی‌شدن و قرارگیری در مسیر جریان‌های فکری گوناگون، طراحی معماری به عنوان عاملی تأثیرگذار و تأثیرپذیر دچار تغییر در فرآیند شده است. معماری مدارس با توجه به تحولات نظام آموزشی و نیازهای فزاینده‌ دانش‌آموزان با توجه به ارتباطات و یکسو‌شدن جریان‌‌های فکری در دنیا، نیازمند تغییر اجباری است، در حقیقت فراگیر‌ بودن فناوری اطلاعات و ارتباطات، نظام آموزشی را تحت‌تأثیر خود قرار داده و محیط آموزشی باید به‌طور مداوم خود را با پیشرفت‌ها و تغییرات دنیای امروز هماهنگ ‌سازد. در این صورت است که می‌تواند افرادی توانا و دارای شایستگی‌های کافی برای نیازمندی‌های جهان پیش­رو و آینده تربیت نماید. در واقع سیاست آموزشی به­طور مداوم در واکنش به تحقیقات جدید در مورد چگونگی آماده­سازی دانش­آموزان برای یک دنیای به سرعت در حال تغییر، در حال برنامه‌ریزی است. انعطاف­پذیری به عنوان یک نتیجه جهانی‌سازی در معماری شناخته می­شود. لزوم به تغییرات با توجه به گوناگونی نیازها و خواسته­ها، در معماری مدارس به دلیل تنوع استفاده­کنندگان دارای اهمیت است. فضاهای انعطاف­پذیر دارای قابلیت­های پذیرش بیشتری از سمت عموم مخاطبین به دلیل نوع کاربری آن می­باشند. در این پژوهش، روند تحول افکار در بین افراد در بحث جهانی‌سازی با هدف مشخص شدن لزوم تحولات سیستم آموزشی، تحلیل چگونگی تغییر سیستم آموزشی و نیاز به مدارس انعطاف‌پذیر، بیان ویژگی‌های انعطاف‌پذیر مدارس و همچنین قابلیت‌های آن، در حقیقت، هدف درک لازمه تغییر مدارس کشور به شیوه‌ای عملی با به­روزسانی رویکردهای­های آموزشی توسط طراحی معماری مدارس است.روش‌ها‌: این پژوهش با روشی تحلیلی- کاربردی با فرض این موضوع که انعطاف­پذیری می‌تواند رویکردهای آموزشی را به­روزرسانی کند و بالعکس، سعی دارد رابطه‌ میان معماری و رویکردهای آموزشی را با انعطاف­پذیری دریابد. برای این کار از مطالعات کتابخانه­ای کتب و مقالات استفاده می‌کند.یافته‌ها: در این راستا  ضابطه سیستم پلان آزاد، فضاهای یادگیری انعطاف‌پذیر، مبلمان منعطف، تطابق‌پذیری از طریق دیوارهای متحرک و فضاهای عمومی انعطاف‌پذیر، راهکار عملی شدن انعطاف­پذیری است که می­توانند باعث این به روزرسانی در رویکردهای آموزشی مدارس باشند.نتیجه ­گیری: معماری به ‌مثابه‌ یک هدایت‌گر در امر طراحی می‌تواند فرآیند طراحی را از بستن نطفه طرح تا زایش، برنامه‌ریزی کند. پس باید نگرش به معماری همزمان به‌ صورت رفت و برگشتی در کل و جزء باشد. معماری مدرسه یکی از پارامترهای مؤثر تربیتی و آموزشی در امر تعلیم و تربیت نوین به­شمار می­رود و همان‌گونه که صاحبان اندیشه در بررسی مسائل آموزشی همواره عوامل گوناگون هم­چون خانواده، معلم، مدیریت آموزشی و ... را به‌عنوان عوامل مؤثر در فرآیند یادگیری مورد تأکید قرار می‌دهند؛ معماری یا فضای فیزیکی مدرسه نیز در این میان به‌ عنوان یک عامل زنده و پویا در کیفیت فعالیت‌های آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان ایفای نقش می‌کند.در دنیایی با چنین تغییرات سریع و در روزگاری که دانش به عنوان ابزاری قوی در جهت توسعه و حتی بقای اجتماعی می­باشد؛ انعطاف­پذیری حلقه مشترک بین معماری و رویکردهای آموزشی است، که معماری می­تواند به کمک انعطاف‌پذیری رویکردهای مورد نیاز آموزشی در دنیای جدید را به­روز کند. انعطاف­ذیری به عنوان راهکار در دو صورت در آموزش تأثیرگذار است: به­روزنمودن رویکرد آموزشی به کمک معماری و ابداع در طرح معماری توسط رویکردهای آموزشی جدید. فضای آموزش بر خلاقیت دانش­آموزان مؤثر است. هرچه طراحی خلاقانه­تر باشد، ذهن دانش­آموز بارورتر گشته و نیاز به بالابردن سطوح آموزشی بیشتر حس می­گردد و این روند به سمت بی‌نهایت قابلیت تکرار دارد.