مکان‌یابی ارتباطی صفات کیفی مرتبط با دانه در آفتابگردان آجیلی (Helianthus annuus L.) با استفاده از نشانگرهای رتروترنسپوزونی تحت شرایط نرمال و تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه

2 دانشگاه پیام نور

3 دانشگاه ارومیه

4 دانشگاه ارومیه

5 دانشگاه گیلان

doi
چکیده

با توجه به اینکه ارزش اقتصادی یک رقم به صفات مختلف آن بستگی دارد، بنابراین چگونگی اعمال انتخاب برای چندین صفت به منظور حصول حداکثر ارزش اقتصادی همواره مورد نظر به­نژادگران بوده است. از این رو اطلاع دقیق از رفتار و ارتباط ژنتیکی این صفات به اصلاح توده­ها کمک خواهد نمود. در این مطالعه به منظور نقشه­یابی ارتباطی 9 صفت مهم مرتبط با دانه شامل عملکرد روغن، درصد روغن، عملکرد پروتئین، درصد پروتئین، طول دانه، قطر دانه، وزن دانه، وزن مغز دانه و درصد مغز به کل دانه در 48 توده مختلف آفتابگردان آجیلی تحت شرایط آبیاری نرمال، تنش ملایم و شدید خشکی، از 12 آغازگر مبتنی بر رتروترنسپوزن (7 آغازگر IRAP و 5 آغازگر REMAP) استفاده شد. بررسی ساختار جمعیت ژرم­پلاسم­های مورد مطالعه به روش بیزین، آن­ها را به 2 زیر مجموعه تقسیم نمود. تحت شرایط آبیاری نرمال، تنش ملایم و شدید و بر اساس مدل خطی عمومی به ترتیب 2، 5 و 12 مکان و بر اساس مدل خطی مخلوط به ترتیب 2، 5 و 11 مکان ارتباط معنی­داری (01/0≥P) با صفات مورد ارزیابی نشان دادند. نشانگر U81-U82 با ژن­های کنترل­کننده عملکرد روغن، عملکرد پروتئین و طول دانه در شرایط تنش شدید خشکی پیوسته بود. شناسایی نشانگرهای مشترک برای برخی صفات بررسی شده می­تواند ناشی از اثرات پلیوتروپی و یا پیوستگی نواحی ژنومی دخیل در کنترل این صفات باشد. شناسایی نشانگرهای مشترک اهمیت زیادی در به­نژادی گیاهان دارد، زیرا گزینش هم­زمان چند صفت را امکان­پذیر می­سازند.