بررسی وظایف، شایستگی و کارآمدی برنامه آموزشی: مطالعه موردی کارشناسی فناوری اطلاعات
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی در آموزش عالی، دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، تدانشگاه شهید بهشتی
4 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
هدف این پژوهش بررسی وظایف شغلی کارشناسان فناوری اطلاعات، تعیین مؤلفههای شایستگی آنها برای انجام دادن وظایف شغلی، تعیین وظایف برنامههای آموزشی کارشناسی فناوری اطلاعات در قبال پرورش مؤلفههای شایستگی و همچنین ارزیابی کارایی برنامههای کارشناسی فناوری اطلاعات در کشور ایران بود. روش تحقیق کیفی از نوع مطالعه موردی و ابزارهای تحقیق شامل بررسی اسنادی و مصاحبه نیمهساختارمند بود. یافتهها نشان داد که وظایف کارشناسان فناوری اطلاعات در کل در 32 رشته شغلی جای میگیرد. همچنین مؤلفههای شایستگی کارشناس فناوری اطلاعات در کشور ایران شامل 17 مورد است که برخی از آنها شامل دانش تخصصی، دانش حل مسئله، تحلیل مسئله، طراحی راهحلها، استفاده از ابزارهای مدرن، انجام دادن کار فردی- تیمی، برقراری ارتباط، حرفهایگری، اخلاقیات، یادگیری مادامالعمر، آگاهی درباره فرهنگ، مسئولیتپذیری و قضاوت است. همچنین یافتهها نشان داد که شایستگی از طریق دو مرحله برنامه آموزشی اعتبارسنجی شده و توسعه تکوینی پرورش مییابد و از طریق آزمون شایستگی سنجیده میشود و از طریق توسعه مداوم حرفهای حفظ و تدوام مییابد. این فرایند به چرخه شایستگی مهندسی شهرت دارد که نبود یا ناکارآمدی هر یک از مراحل بر مراحل دیگر چرخه تأثیر نامطلوب دارد. درخصوص استانداردسازی و ارتقای کیفیت برنامههای آموزشی فنی- مهندسی، نهادهای مرجع بینالمللی همچون IEA، ENAEE و پروژه CDIO به محکزنی و تعیین معیارها و استانداردهای آموزشی بینالمللی اقدام کردهاند که تمام برنامههای آموزشی کارشناسی فناوری اطلاعات در ایران نیز باید مطابق با آنها تدوین و اجرا شوند. یافتهها نشان داد برنامههای کارشناسی IT در ایران مطابق با استانداردها و معیارهای آموزشی بینالمللی تدوین و اجرا نمیشوند و لازم است اصلاح شوند.