فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باتوجه‌ به ضرورت جایگزینی متیل بروماید، تأثیر دُزهای مختلف پرتوگاما و پرتو بتا در کنترل شپشۀ ­داندانه­دار و شب­پرۀ مدیترانه ­ای و خواص بیوشیمیایی میوه در دو رقم خرمای زاهدی و مضافتی بررسی شد. خرمای بسته‌بندی‌شده در معرض دُزهای مختلف 0، 250، 500، 750، 1000 و 1250 گری قرار گرفتند. برای پرتودهی از منبع کبالت-60 و  پرتو بتا با انرژی پرتو 10 مگا الکترون ولت استفاده شد. نتایج بررسی‌ها نشان داد که دُز کشنده 90 درصد پرتو گاما برای حشره کامل شپشۀ دندانه‌دار روی رقم زاهدی معادل 1132.33 گری و روی رقم مضافتی معادل 1172.76 گری و برای لارو شب‌پرۀ مدیترانه‌ای روی رقم زاهدی معادل 1055.16 گری و روی رقم مضافتی معادل 1126.06 گری است. همچنین، دُز کشنده 90 درصد پرتو بتا برای حشره کامل شپشۀ دندانه‌دار روی رقم زاهدی معادل 1160.92 گری و روی رقم مضافتی معادل 1255.97 گری و برای لارو شب‌پرۀ مدیترانه‌ای روی رقم زاهدی معادل 1177.67 گری و روی رقم مضافتی معادل 1340.16 گری است. در هر دو رقم، شیب افزایش شاخص بریکس با افزایش دُز پرتودهی در تیمارهای پرتودهی گاما بالاتر از بتا بود. مقدار قندهای احیاکننده با افزایش تدریجی سطح دُز تابش تا 1250 گری نسبت  به شاهد کاهش یافت. در فاصله دُزهای 500 تا 1000 گری مقاومت نسبت به کاهش مقدار قند مشاهده شد. با افزایش دُز پرتودهی مقدار ترکیبات فنولیک به‌تدریج کاهش یافت. قدرت آنتی‌اکسیدانی آهن آهن با افزایش دُز پرتودهی با شیب ملایمی افزایش نشان داد. تفاوت معنی­داری بـین داده ­های پارامترهای رنگ در شاهد و تیمارهای پرتودهی مشاهده نشد. باتوجه‌به نتایج به‌دست‌آمده پرتودهی میوه خرمای ارقام زاهدی و مضافتی با دُزهای 1000 تا 1250 گری ضمن کنترل دو آفت انباری مهم خرما، تأثیر منفی و معنی­داری بر خواص بیوشیمیایی و ظاهری میوه این ارقام خرما به ­جا نگذاشت.