تبیین شاخصهای محک پایداری در ارزیابی آثار الگوهای گردشگری در نواحی روستایی پیرامون کلانشهرها (مطالعهی موردی: نواحی روستایی پیرامون کلانشهرتهران)
نویسندگان
1 استاد دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه تربیت مدرّس
3 دکترای جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
4 استادیار دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jhgr.2012.24981چکیده
با مطرح شدن پارادایم توسعهی پایدار در حوزهی گردشگری، ارزیابی توسعهی پایدارگرشگری روستایی مورد توجّه قرار گرفته شد، اما موضوعی که بدان توجّه چندانی نشده، ارزیابی پایداری الگوهای متنوّع گردشگری در نواحی روستایی است، بهدلیل آنکه هر یک از الگوها آثار و پیامدهای متفاوتی را برجای میگذارند. بنابراین ارزیابی پایداری الگوهای گردشگری روستایی و ارائهی راهکارهای مناسب توسعهی پایدار آنها الزامی است. تاکنون شاخصها و نماگرهای بیشماری از سوی سازمانها و صاحبنظران حوزهی گرشگری ارائه شده، اما موضوع قابل اهمّیّت، بومیسازی، مستندسازی و عملیاتیکردن این شاخصها است، چرا که مجموعه شاخصهای مناسب برای یک مقصد گردشگری، برای منطقهای دیگر مناسب نیست. بر همین اساس این پژوهش با هدف تبیین شاخصها و نماگرهای مناسب محک پایداری برای ارزیابی آثار الگوهای گردشگری در نواحی روستایی پیرامون کلانشهر تهران گردآوری شده است. روش پژوهش تحلیلی ـ توصیفی بوده و با مرور اسناد و مدارک و تحلیل محتوای آنها و نیز با بهرهمندی از دیدگاه متخصّصان (روش دلفی) و دیدگاههای جامعهی آماری شاخصها و نماگرهای ارزیابی پایداری الگوهای گردشگری طرّاحی شده است. نتایج حاصل از این مطالعه، طرّاحی 15 شاخص و 88 نماگر در ابعاد سهگانهی توسعهی پایدار گردشگری است. از این تعداد نماگر ، 26 نماگر اقتصادی، 41 نماگر اجتماعی ـ فرهنگی و 21 نماگر زیستمحیطی از دیدگاه متخصّصان بهعنوان نماگرهای مناسب محک پایداری در ارزیابی آثار الگوهای گردشگری در نواحی روستایی پیرامون کلانشهرها طرّاحی شده است.