اعتبارسنجی سندی و تحلیل متنی و بینامتنی نامه 27 نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

2 دانش‌آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم

doi
10.22084/nahj.2024.28397.2979
چکیده

عتبارسنجی روایات، همواره یکی از ره‌آوردهای حدیث‌شناسی بوده است. در راستای این مهم، اعتبارسنجی روایات نهج‌البلاغه با توجه به مرسل بودن آن‌ها، دانشمندان اسلامی را به چالش کشیده است. تعالیم بی‌بدیل و متن مستحکم نهج‌البلاغه، مانع دست کشیدن از احادیث آن به بهانه ارسال در سند است. نوشتار پیش رو به اعتبارسنجی سندی نامه 27 نهج‌البلاغه پرداخته و دو سند از شیخ مفید و محمد بن ابراهیم ثقفی را با تأکید بر قواعد مقبول رجال‌شناسی، مورد ارزیابی قرار داده و نامه 27 را از لحاظ سندی از مرسل به مسند ارتقا می‌دهد. سپس نامه 27 را تحلیل متنی نموده و با تفسیر نهج‌البلاغه با نهج‌البلاغه از خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌ها، مضامین مشترک نامه 27 با سایر روایات نهج‌البلاغه را استخراج نموده و صدور آن محتوا از امام را تأیید می‌کند. سپس با تشکیل منظومه روایی برای عهدنامه محمد بن ابی بکر از سایر کتب حدیثی به تحلیل بینامتنی می‌پردازد. پژوهش حاضر، با شیوه توصیفی- تحلیلی و روش کتابخانه‌ای و نرم افزاری در گرد آوری داده‌ها، اصالت متن و صحت انتساب نامه 27 را به امیرمؤمنان علیه‌السلام احراز و اثبات می‌نماید.