بررسی مسیر واکنشی تشکیل پوشش تدریجی SiC بر گرافیت با روش سمانتاسیون بستهای و تأثیر نوع مواد اولیه
نویسندگان
1 استاد تمام، مجتمع دانشگاهی مواد و فناوریهای ساخت، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، لویزان، تهران
2 دانشجوی دکترای مواد، مجتمع دانشگاهی مواد و فناوریهای ساخت، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، لویزان، تهران
3 دانشجوی دکترای مواد، مجتمع دانشگاهی مواد و فناوریهای ساخت، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، لویزان، تهران
doi
چکیده
با توجه به آنکه مواد کربنی از جمله گرافیت به طور گسترده در ساختارهای دمای بالا مورد استفاده قرار گرفتهاند؛ اما مشکل اصلی آنها، شروع اکسیداسیون از دمای حدود °C400 در محیط اکسیدی میباشد، بهترین روش برای تقویت مقاومت به اکسیداسیون گرافیت، استفاده از کاربید سیلیسیم با ساختار تدریجی است که به دلیل پایداری حرارتی مناسب و تطابق فیزیکی، شیمیایی و ضریب انبساط حرارتی مناسب با زیرلایه کربنی کاربرد گستردهای یافته است. در پژوهش حاضر به دلیل مزایایی نظیر هزینه کمتر، سهولت بکارگیری و قابلیت صنعتیسازی، روش سمانتاسیون بستهای در دمای °C1600 برای تشکیل پوشش SiC تدریجی بکار گرفته شد. آنالیز پراش اشعه ایکس (XRD) و تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) نشان میدهد که پوشش حاصل به صورت تدریجی تشکیل یافته و شامل فاز α-SiC و β-SiC با تراکم مناسب میباشد. مکانیزم تشکیل پوشش SiC بر گرافیت با آنالیز ترمودینامیکی و محاسبات تعادل شیمیایی حاصل از نرمافزار HSC Chemistry 6.0 تشریح میشود. مکانیزم مسیر واکنشی نشان میدهد، در مراحل ابتدایی واکنش، فازهای گازی SiO و CO طی واکنش Al2O3 با Si و C تشکیل شده و دو واکنش Si+CàSiC و SiO(g)+2CàSiC+CO(g) به عنوان واکنشهای اصلی تشکیل پوشش معرفی میشوند. نتایج نشان میدهد که ترکیب مواد اولیه در روش سمانتاسیون بستهای تأثیر زیادی بر ساختار پوشش کاربیدسیلیسیم ندارد و در نهایت نتایج تجربی، نتایج حاصل از شبیهسازی را تأیید میکند. در واقع، پژوهش حاضر روشی را برای تحلیل و شبیهسازی واکنشهای سمانتاسیون بستهای با نرمافزار ترمودینامیکی HSC Chemistry ارائه میدهد و در نهایت نتایج حاصل از شبیهسازی با نتایج تجربی تأیید شد.