وصول به رستگاری با تکیه بر بهگود-گیتا و قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری الهیات و معارف اسلامی(ادیان و عرفان)

doi
10.22034/kalam.2023.420
چکیده

رستگاری انسان که جزء دغدغه­های مهم الاهیاتی در ادیان مختلف و متون مقدس آنها است از مسائل و تأملات آیین هندویی و اسلام نیز می­باشد که مفاهیم، روش­ها و شیوه­های وصول به آن در بهگود-گیتا و قرآن کریم مشهود است. بهگود-گیتا که شهد اصلی مهابهارته و انجیل هندوها خوانده می­شود، رستگاری(مُکشه) را آرمانی متعالی معرفی نموده و به آن از دو جنبه سلبی و ایجابی نظر دارد. در گیتا به صورت واضح سه طریقه (مارگه / یوگه)، کرمه یوگه (راه کردار یا عمل)، جنانه یوگه (راه معرفت) و بهکتی یوگه (راه عشق و دلدادگی) برای نیل به رستگاری نهایی (مُکشه) ترسیم شده است. قرآن­کریم که برای همه جنبه­های زندگی بشر برنامه مدّون دارد، هدف و غایت تعلیمات آن، نجات و رستگاری انسان است، چرا که موضوع قرآن، انسان است. حقیقت رستگاری در قرآن یک معنای عدمی و سلبی است که به معنای رهایی و یا دوری از مصیبت، درد و رنج، خلاصی از گناه می­باشد که معنای اصلی آن با مفاهیم سعادت، فوز، فلاح و...که در بردارنده معنای وصول که مفهومی ایجابی است تا حدودی متفاوت است. ایمان و عمل­ صالح درقرآن­کریم، به­عنوان دو راه مهم و اصلی برای نیل به رستگاری ترسیم شده اما شاخصه­ها، ملاک­ها و مصادیق گوناگونی برای آنها درنظر گرفته شده است. این نوشتار ضمن مطالعه مفهوم مکشه در گیتا و نجات و رستگاری در قرآن­کریم، به بررسی شیوه­های وصول به رستگاری نهایی با محوریت گیتا و قرآن­کریم می­پردازد.