نگرشی تحلیلی – انتقادی به مفهوم حوخما براساس قطعه حکمی 4Q185 طومارهای بحرالمیت

نویسندگان

1 . استادیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه تهران، تهران، ایران؛

2 دانشیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه تهران، تهران، ایران؛

doi
10.22059/jrm.2023.350657.630399
چکیده

از زمانی‎که طومارهای بحرالمیت کشف شده‎اند، متخصصان همواره در پی بررسی ارتباط میان ادبیات طومارها، انجمن قمران و یهودیت رسمی بوده‎اند. در این راستا، پژوهش حاضر «مفهوم حکمت» را در قطعۀ حکمی 4Q185 طومارهای بحرالمیت مورد واکاوی، تحلیل و نقادی قرار داده است. اهمیت این متن حکمی قمران در این است که با فراهم‌کردن و ارائۀ نمونۀ جدیدی از دستورالعمل‎های حکمی، نشان‎دهندۀ جایگاه ویژة آموزه‎های حکمی در دورۀ معبد دوم است. این آموزه‎ها، از یک‎سو پیوند نزدیکی با آموزه‎های حکمی کتاب‎های امثال و بن‎سیرا دارند و از سوی دیگر مفهوم جدیدی از حکمت را به‎دست می‎‌دهند. این جستار با بررسی و تحلیل مؤلفه‎های گوناگون و به‎هم‌ پیوستۀ قطعۀ 4Q185 نتایج به‎دست آمده از مفهوم حکمت را ارائه داده و سپس با در نظر داشتن شرایط تاریخی و نشان‌دادن ارتباط این طومار با جامعۀ قمران، مؤلفه‎های قطعۀ 4Q185 را مورد نقد و ارزیابی نیز قرار می‎دهد و چشم‎انداز جدیدی از یهودیت سدۀ نخست میلادی را عرضه می‎کند: با تحلیل و ژرف‎نگری در مؤلفه‎های قطعۀ 4Q185 به‎این نتیجه نائل شده‎ایم که چگونه برخی سنت‎های خاص در یهودیت گسترش و تکامل می‎یابند و زمانی‎که آنها با چالش‎های جدید دینی، فرهنگی و اجتماعی مواجه می‎شوند، دگر باره از سنت یهودیت باستان شکل می‎گیرند. بنابراین براساس بررسی و تحلیل مؤلفه‎های حکمی جدیدی در قطعۀ 4Q185  طومارها، به‎فهم یکی از مفاهیم مهم تاریخی و جامعه‎شناختی یهودیت در دورۀ معبد دوم نائل شده‎ایم و آن را مورد نقد قرار داده‎ایم.