بررسی ویژگی‌های دینامیکی و فیزیکوشیمیایی نانو ذرات حاوی عصاره پروپولیس

نویسندگان

1 موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22092/fooder.2024.361745.1362
چکیده

پروپولیس سرشار از ترکیبات بیواکتیو ازجمله ترکیبات آنتی‌اکسیدان و ضد میکروبی است، ازاین‌رو محافظت از این ترکیبات حساس با روش‌هایی با کارایی بالا مانند ریزپوشانی ضروری است. هدف از این پژوهش، استخراج عصاره پروپولیس، تهیه نانو ذرات حاوی عصاره و بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی آن است. در این پژوهش، عصارۀ پروپولیس با حلال‌های اتانول- آب (70:30 حجمی/حجمی) استخراج و نانو ذرات پروتئینی حاوی آن تهیه شد. ویژگی‌های دینامیکی نور، کارایی ریزپوشانی، تشخیص ساختار کریستالی و آمورف و واکنش‌های موجود بین هسته و مواد دیواره‌ای در نانو ذرات اندازه‌گیری شد. برای تجزیه و تحلیل نتایج از روش آنالیز واریانس، با استفاده از نرم‌افزار SPSS، و برای تحلیل نمودارهای FT-IR از نرم‌افزار IRpal 2. استفاده شد. نتایج به‌دست‌آمده از آزمون دینامیکی و کارایی ریزپوشانی نشان داد که با افزایش مقدار هسته و مواد دیواره‌ای کارایی ریزپوشانی، اندازۀ ذرات و درصد پراکندگی افزایش می‌یابد. در فرمولاسیون با مقادیر یکسان پروتئین، با افزایش غلظت عصارۀ پروپولیس، مقدار بار منفی پتانسیل زتا نیز افزایش یافت. نتایج حاصل از رنگ‌سنجی نشان داد که تیمارهای P6 و P8 به ترتیب بالاترین شاخص * L و * a را داشتند. نمودارهای حاصل از آزمون FT-IR نشان داد که تغییرات بسیار جزئی به صورت جابه‌جایی پیک یا تغییر متقارن در نانو ذرات حاوی عصارۀ پروپولیس نسبت به نانو ذرات شاهد صورت گرفته است. این پژوهش نشان داد در تهیۀ نانو ذرات، هر چه مقدار مادۀ هسته‌ای بیشتر باشد اندازۀ نانو ذرات حاصل بزرگ‌تر خواهد شد و شدت کریستالی و کارایی ریزپوشانی بیشتری نیز حاصل می‌شود.