فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ظهور کشورهای جدید در خارج از اروپا که به‎دنبال استعمارزدایی و ناسیونالیسم پس از جنگ جهانی دوم به‎وجود آمد، موجب اضمحلال تحلیل‎ها و برداشت‎هایی شد که علوم اجتماعی را برپایه‎ی سنّت اروپایی و تفکّرات کلاسیک پوزیتویستی پی ریخته بود و در بیهودگی نظریه‎های کلان و تعمیم آن به مسائل کلّ جهان مؤثّر افتاد. بحث قومیّت در ایران نیز جدا از این امر نبوده است. ایران کشوری چندقومی است که بیشتر جمعیّت آن را قوم فارس‌ تشکیل می‌دهد. فارس‌ها به‎طور عمده در بخش مرکزی کشور استقرار یافته و گروه‌های دیگر قومی در نوار مرزی کشور مستقر هستند. گروه‌های قومی مستقر در نوار مرزی، دارای دنباله‎ی قومی در آن سوی مرزهای کشور هستند. این وضعیّت، شرایط ویژه‌ای را در روابط قومی با حکومت مرکزی شکل داده است. بخش بزرگی از مسائل ژئوپلیتیکی و چالش‌های ملّی، منطقه‌ای و بین‌المللی ایران، ناشی از این شرایط است. مقاله‎ی پیش رو با روش هرمونتیکی و رویکردی پست‌مدرن به مسأله‎ی قومیّت می‌پردازد و در تلاش است به ضعف نظریه‎های کلان در مسائل قومیّت بپردازد که مربوط به دوره‎ی مدرنیته و روش پوزیتیویستی است و نشان دهد که در گفتمان پست‎مدرن، تحوّلات هر منطقه را باید در ارتباط با زمان و جغرافیای آن مکان مورد کنکاش قرار داد. نتایج پژوهش نشان می‎دهد، جامعه‎ی ایران با وجود داشتن ساختار چند قومی، دچار واگرایی قومی نشده است. به نظر می‌رسد که مهم‎ترین دلیل این امر، وجود شکاف‌های سیاسی ـ اجتماعی متقاطع است که در اثر آن، آثار واگرایی به‎شدّت کاهش داشته است.