بررسی مهاجرت کلی پلی‌اتیلن ترفتالات و فلزات سنگین در محلول مدل نوشیدنی مالت گازدار طی زمان نگهداری

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه مهندسی و علوم صنایع غذایی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

3 استادیار- گروه مهندسی و علوم صنایع غذایی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

doi
10.22092/fooder.2023.362013.1364
چکیده

پلاستی‌سایزرهای موجود در مادۀ بسته‌بندی پلاستیکی، از جمله استرهای ترفتالات، بالقوه طی نگهداری به مادۀ غذایی مهاجرت می­کنند و مشکلاتی را در ایمنی و کیفیت حسی مواد غذایی به­ وجود می ­آورند. در این تحقیق، میزان مهاجرت کلی پلی‌اتیلن ترفتالات از بطری PET به درون نوشیدنی مالت گازدار در دماهای 5، 20 و 40 درجه سلسیوس طی 30 روز نگهداری در مادۀ شبیه‌ساز غذایی اسیدی (اسید استیک 3 درصد) بررسی گردید. میزان مهاجرت کلی در روزهای 10، 20 و 30 ارزیابی شد. داده‌های تجربی با معادلۀ آرنیوس برازش  و انرژی فعال‌سازی در دماهای 5، 20 و 40 درجه سلسیوس بررسی گردید. نتایج بررسی ­ها نشان داد که روند مهاجرت با گذشت زمان و افزایش دما افزایش می‌یابد. تغییر دمای نگهداری از 5 به 15 و بعد از آن افزایش دما به 40 درجه سلسیوس تأثیر زیادی در افزایش ضریب نفوذ جزء مهاجرت کننده دارد. میزان مهاجرت در دمای 5 درجه سلسیوس بسیار کم و برابر 1.50 میلی‌گرم بر دسی‌متر مربع طی نگهداری در دمای 25، 40 درجه سلسیوس و میزان انتشار اجزای مهاجرت کننده به ترتیب 2.66 و 4 میلی‌گرم بر دسی‌متر مربع گزارش شد (p<0.05). داده‌های به دست آمده از نتایج تجربی با نتایج معادلۀ آرنیوس برازش مناسبی داشت و این مدل وابستگی ضریب نفوذ با دما را به‌طور مناسبی توضیح داد. افزایش معنادار انرژی فعال‌سازی با افزایش دما (5 به 45 درجه سلسیوس) از 3.27 به 5.61 ژول بر مول مشاهده شد (p<0.05). بررسی مهاجرت فلزات سنگین در شرایط سخت‌گیرانۀ آزمایش (40 درجه سلسیوس طی 30 روز نگهداری) نشان داد که میزان مهاجرت فلزات (کروم، سرب، آرسنیک، جیوه و کادمیم) کمتر از حد استاندارد تعیین شده توسط استاندارد اروپایی است. از آنجایی­که دمای یخچالی دمای معمول نگهداری نوشیدنی مالت گازدار است، با توجه به داده‌های به دست آمده می‌توان ظروف PET را بسته‌بندی ایمن برای نوشیدنی مالت گازدار در نظر گرفت.