ایده هومبولتی بیلدونگ و دلالت‌های تربیتی آن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم‌وتربیت، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 دانشیار، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه فلسفه تعلیم‌وتربیت، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22067/fedu.2023.76232.1155
چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی تحلیلی ایده هومبولتی بیلدونگ و دلالت‌های تربیتی آن است. امروزه بیلدونگ به‌عنوان مفهومی بنیادین در تعلیم‌وتربیت مطرح است و این امر بدان جهت است که بیلدونگ چهارچوبی فلسفی برای مفهوم‌پردازی در باب رشد و تکامل انسان فراهم می‌آورد و این تکامل را به‌صورت هنجارین با تعلیم‌وتربیت مرتبط می‌سازد. یک تقریر از مفهوم بیلدونگ، تقریر هومبولتی آن است که این پژوهش با بهره‌گیری از روش تفسیر مفهومی و مفهوم‌پردازی و در‌نهایت تحلیل فلسفی، نخست شروط تحقق بیلدونگ و مؤلفه‌های آن از نگاه هومبولت را تبیین می‌کند؛ سپس با نشان دادن ارتباط این مؤلفه‌ها، مبانی و اصول تعلیم‌وتربیت را روشن می‌سازد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است در اندیشه هومبولت، انسان به‌عنوان یک غایت، از ابتدا تحقق‌یافته نیست و نیازمند شدن است و این شدن درگرو عمل از روی اراده هدفمند و بی‌پایان است. تحقق بیلدونگ در این فرایند مستلزم آزادی، تعامل اجتماعی، تعدد و تنوع موقعیت‌ها، تعامل فراگیر با جهان و همچنین دستیابی به شخصیتی هماهنگ، همگون و متجانس است که به اعتقاد هومبولت هدف و غایت بیلدونگ هست. مبانی انسان­شناختی ایده هومبولتی بیلدونگ نشان داد انسان موجودی پویاست و صرفاً جسم نیست؛ بلکه وحدتی از حقیقت روح به همراه جسم است. او موجودی منحصربه­فرد است که در متن جامعه و در تعامل با اجتماع به خود-تحققی دست می­یابد و سرانجام غنای شرایط و موقعیت­های متنوع است که استعدادهای نهفته انسان را شکوفا می­سازد. اصول منتج از مبانی انسان‌شناختی ایده هومبولتی بیلدونگ شامل اصول «عاملیت انسانی»، «تأثیرپذیری دوسویه نیروهای درونی و بیرونی»، «تعامل اجتماعی» و «دیگری» است.