تعیین الگوی تابآوری استانهای ایران
نویسندگان
1 - استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
doi
10.22067/geoeh.2021.69153.1028چکیده
تابآوری مفهوم جدیدی است که رویکرد اصلی آن طراحی با آسیبپذیری کمتر و انعطافپذیری بیشتر در برابر تنشها و حوادث است؛ بهگونهای که یک استان تابآور، آماده است که در مواقع اضطراری بهسرعت به شرایط جدید پاسخ داده و با کمترین آسیب به کار خود ادامه دهد. ازاینرو، هدف از انجام این مطالعه سنجش تابآوری استانهای کشور با استفاده از شاخصهای اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و زیستمحیطی است. برای این منظور 21 شاخص برای 31 استان کشور جمعآوری شد و با ادغام آنها شاخص ترکیبی تابآوری محاسبه شد. بهمنظور تعیین وزن هر یک از شاخصها از روش سلسله مراتبی فازی استفاده شد. بر اساس نتایج به دست آمده وزن هر یک از شاخصهای تابآوری اقتصادی، زیرساختی، اجتماعی و زیستمحیطی به ترتیب برابر با 56/0، 13/0، 24/0 و 07/0 به دست آمد. همچنین بر اساس نتایج حاصل از شاخص ترکیبی تابآوری، استانهای تهران (731/0)، خوزستان (498/0)، اصفهان (445/0)، فارس (439/0)، گیلان (420/0) و مازندران (375/0) بیشترین تابآوری را در بین استانهای کشور دارند. همچنین استانهای سیستان و بلوچستان، قم، خراسانشمالی، خراسانجنوبی، هرمزگان، اردبیل و زنجان آسیبپذیرترین استانهای کشور میباشند. درنهایت با توجه به شاخصهای سازنده تابآوری، نقاط ضعف هر استان مشخص شد و در این راستا پیشنهادهایی ارائه گردید.