طراحی هستان‌شناسیِ اصطلاحاتِ ساخت‌واژه در زبان فارسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان شناسی همگانی

2 دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

در چارچوب علوم رایانه و هوش مصنوعی، هستان‌شناسی سامانه‌ای رایانه‌ایینههای یۀ معین مانند اصطلاحات یۀ علمی را گردهم می‌آورد و روابط معنایی- مفهومیِ میی‌دهد. در این مقاله، ضمن معرفی مفهوم هستان‌شناسییم به سه پرسش پاسخ دهیم: 1). چه‌گونه می‌توان برای حوزۀ ساخت‌واژه در زبان فارسی، هستان‌شناسی تهیین هستان‌شناسیِ حوزۀ ساخت‌واژه در زبان فارسی و هستان‌شناسیِ اصطلاحات زبان‌شناسیِ گولد در زبان انگلیسی تاچه‌میزان نگاشت وجود دارد؟ 3). طراحی هستان‌شناسیِ حوزۀ ساخت‌واژه درزبان فارسی، چه تصویر جدیدی از این حوزه ارائه می‌دهد؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، 320 اصطلاح ساخت‌واژی از منابع صرف و نحو زبان فارسی استخراج و در یۀ رایانه‌ای درج شدند. در مرحلۀ بعد، اصطلاحات موجود را با استفاده از هفت رابطۀ معنایی و واژگانی شامل (1) شمول معنایی، (2) هم‌معنایی، (3) تقابل، (4) مشتقات، (5) مشخصۀ تعریفی، (6) نیاز دارد و (7) ابزار، سامان‌دهییم. نتایج پژوهش نشان داد در 59% از موارد میان اصطلاحات موجود در سامانۀ پژوهش حاضر و اصطلاحات موجود در هستان‌شناسی گولد، نگاشت وجود ندارد. همچنین یافته‌معنایی پربسامدترین و مشتقات ‌بسامدترین رابطه در هستان‌شناسی اصطلاحات ساخت‌واژی است.