فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

­پیشینه و اهداف: معلم به­عنوان یکی از عناصر اساسی برنامه ­درسی در اثربخش سازی آموزش و تسهیل یادگیری نقش موثری دارد. کیفیت کار معلمان مهم‌ترین عامل موثر بر کیفیت یادگیری دانش ­آموزان و موفقیت نظام‌های آموزشی است. معلمان به­عنوان یکی از اجزای پیچیده اکوسیستم مدرسه باید بتوانند انتظارات و تقاضاهای مسئولان و ذی‌نفعان مختلف را برآورده سازند و از تحولات اجتماعی و تغییرات آینده درک عمیقی داشته باشند. بنابراین معلمان باید به ­طور مداوم به دنبال روزآمدسازی دانش و مهارت‌هایشان باشند و توسعه­ حرفه­ای خود را بهبود بخشند. حوزه توسعه­ حرفه­ای معلم جنبه­ های مختلف نظیر؛ عقاید، باورهای تربیتی، معرفت­ شناختی و تمامی ابعاد فکری، رفتاری و عملی مربوط به آموزش و تدریس را شامل می‌شودهدف این پژوهش شناسایی نحوه استفاده معلمان ایرانی از فضای مجازی برای توسعه­ حرفه­ای و استخراج الگوی آن است.روش‌ها‌: در این پژوهش از روش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی استفاده شده است.  25 نفر از معلمان فعال در کاربرد فضای مجازی در آموزش استان همدان در سال ­تحصیلی 1397-1396 به مصاحبه دعوت شدند. نمونه­ها با استفاده از روش نمونه­ گیری گلوله­ برفی انتخاب شدند و بر اساس منطق اشباع نظری تا 25 نفر ادامه یافت. برای اعتبار و اعتمادپذیری داده­ها از قابلیت اعتبار، انتقال­ پذیری، قابلیت ­اعتماد و قابلیت­ تایید استفاده شد.یافته‌ها: یافته­ های پژوهش نشان داد معلمان با استفاده از ابزارهای بازیابی اطلاعات می­توانند به اطلاعات مورد نیازشان در زمینه­ های مختلف دسترسی آسان داشته باشند؛ از همایش­ ها و کارگاه­های آموزشی مطلع شوند؛ در تجربه ­های خود با­­ز­اندیشی کنند و در پاسخگویی به مسائل تربیتی دانش ­آموزان اعتماد­به ­نفس­ داشته باشند. با استفاده از ابزارهای تولید و ارائه محتوا به تولید محتواهای چندرسانه ­ای باکیفیت بپردازند؛ فعالیت­های یادگیری متنوع طراحی کنند؛ انگیزه دانش­آموزان را برای مشارکت افزایش دهند؛ از روش‌های تدریس فعال استفاده کنند. همچنین آنها با استفاده از ابزارهای تعاملی می­توانند تجارب خود را بیان کنند؛ به تمرین نوشتن و تبادل اطلاعات با صاحب­ نظران و همکاران خود بپردازند؛ مهارت­های گفت­ وگوی خود را تقویت کنند؛ با همکاران و صاحب­نظران به­ صورت مشارکتی یاد بگیرند و در انجام پروژه­ های گروهی شرکت نمایند.نتیجه‌گیری: یافته ­های حاصل از این پژوهش نشان داد معلمان ایرانی از ابزارهای سه­ گانه بازیابی اطلاعات، تولید و ارائه محتوا و ابزارهای تعاملی در راستای توسعه­ حرفه­ای خود بهره می­گیرند و با استفاده از این ابزارها می­توانند به توسعه­ حرفه­ای در زمینه­ های دانش محتوایی، پداگوژیک و فناورانه بپردازند. بر اساس یافته ها، معلمان با استفاده از ابزارهای بازیابی می ­توانند به اطلاعات مورد نیازشان در زمینه ­های مختلف نظیر اطلاعات مربوط به رشته تحصیلی و آخرین تغییرات کتب درسی، اطلاعات مربوط به مسائل تربیتی دانش ­آموزان، شیوه ­های تدریس، شیوه­ های ارزشیابی، روش­های پژوهش، نظریه­ های یادگیری، آگاهی از وضعیت آموزش ­و ­پرورش کشورهای دیگر و دانش فناوری، زمان، مکان و موضوع همایش­ها و کارگاه­های آموزشی حضوری و الکترونیکی دست یابند. همچنین نتایج یافته­ ها نشان داد که معلمان با استفاده از ابزارهای تعاملی می­ توانند تجارب خود را بیان کنند و از نظرات دیگران برای بهبود آنها استفاده کنند؛ فضای مشارکتی ایجاد کنند؛ تفکر انتقادی خود را تقویت کنند؛ مهارت نویسندگی خود را تقویت کنند و مهارت‌های استفاده از ابزارهای واژه ­نگار را بهبود بخشند؛ به تبادل اطلاعات با صاحب ­نظران و همکاران خود بپردازند؛ مهارت گفتگوی خود را تقویت کنند؛ با همکاران و صاحب­ نظران در پروژه­های مشارکتی فعالیت کنند؛ و به طراحی فعالیت­های­ یادگیری فردی و گروهی بپردازند. بنابراین معلمان می­توانند از فضای مجازی به­عنوان بستری برای توسعه­ حرفه‌ای خود استفاده کنند.