روش تحلیل مفهومی در تعیین هدفهای تربیتی از دیدگاه ریچارد پیترز: بیان و نقد
نویسندگان
1 دانشگاه قم
doi
10.22067/fedu.v10i1.84045چکیده
هدف اصلی این پژوهش، شناخت روش تحلیل مفهومی از دیدگاه ریچارد پیترز، دلالتهای آن در تعیین هدفهای تربیتی و همچنین نقد آن در دیدگاههای مختلف فلسفی و تربیتی است. روش پژوهش استنتاجی-نقدی است. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد روش تحلیل مفهوم، اگرچه تاریخی طولانی دارد، نخست در اندیشههای ویتگنشتاین متأخر مورد توجه قرار گرفته است و فیلسوفان آکسفورد، آن را بسط دادهاند. ریچارد پیترز از این روش در تحلیل مفاهیم اساسی تعلیم و تربیت مانند تعریف مفاهیم، تقسیم تعریفها به ضعیف و قوی و تعیین شرطهای لازم و کافی در تحلیل مفاهیم استفاده کرد. همچنین او در تعیین هدفهای تربیتی بر تعالی نگری، تعیین معیارهای اساسی و تحلیل دقیق مفهوم هدف تأکید داشت. با گذشت نزدیک به نیم قرن از فعالیتهای پیترز، روش تحلیل مفهومی او در تصورات ذهنی، تعریف مفاهیم، نحوه بیان هدفهای تربیتی و گسترش مؤلفههای این روش قابل نقد است. همچنین در حال حاضر تعالینگری پیترز در تعیین هدفهای تربیتی از دیدگاههای کلاسیک تعلیم و تربیت به حساب میآید، چرا که در اندیشههای پساتحلیلی بیشتر به برساختگرایی اجتماعی، تعیین هدفهای منعطف و گوناگونی فرهنگها توجه میشود.