بررسی فرم دایره در نقاشی‌های آغاز مدرنیسم و تداوم آن در نقاشی‌ انتزاعی

doi
10.22051/pgr.2025.48359.1291
چکیده

فرم دایره همواره هنرمندان را در طول تاریخ مجذوب خود کرده و نقش مهمی در خلق آثار هنری داشته است. این فرم غالبا برای به تصویر کشیدن طبیعت و طبیعت بی‌جان و در عین حال عنصر اصلی ترکیب‌‌بند‌ی‌های انتزاعی است. فراتر از جذابیت زیبایی‌شناختی، دایره مظهر معانی عمیقی است که به تفسیر محتوای آثار هنری کمک می‌کند. این مطالعه در ابتدا به بررسی بازنمایی فرم دایره در آثار نقاشان آغاز مدرنیسم می‌پردازد. متعاقبا تکامل این شکل را در نقاشی‌های انتزاعی دنبال می‌کند. هم‌چنین به دنبال پاسخ این سوال است که عوامل زیربنایی موثر در ظهور نقش دایره در آثار هنرمندان دو دوره کدامند تا دریابد که چه عواملی نقش مهم دایره را در سراسر جنبش‌های هنری حفظ می‌کند. در نهایت، هدف این پژوهش تحلیل نقش دایره در آثار دوران آغاز مدرنیسم و تداوم آن در نقاشی‌های انتزاعی است. روش تحقیق حاضر توصیفی- تحلیلی است و روش گردآوری مطالب، اسنادی و کتابخانه‌ای از طریق فیش‌برداری و تصویرخوانی است. از این پژوهش این نتایج حاصل شد که تجزیه و تحلیل آثار هنری دو دوره متمایز، تحول قابل توجهی را در شیوه‌های بیان به کار گرفته شده توسط هنرمندان نشان می‌دهد که می‌توان آن را به دگرگونی در سبک زندگی، باورهای شخصی و مذهبی، فرهنگ و اکتشافات علمی نسبت داد. در آثار مدرنیسم اولیه، فرم دایره عمدتا برای به تصویر کشیدن اشکال محسوس و قابل مشاهده مورد استفاده قرار می‌گرفت، در حالی که آثار انتزاعی پیرو تاثیرات فرهنگی و با الهام از اکتشافات پیشگامانه، مانند کشف اتم شروع به کشف قلمروهای ناآشنا کردند.