بررسی و تحلیل تأثیر نابرابریها بر امنیّت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کلانشهر مشهد
نویسندگان
1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد
2 استادیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22059/jhgr.2012.24987چکیده
بدون شک تأمین امنیّت کلانشهرهایی همچون مشهد تأثیر بسزایی در تأمین امنیّت ملّی کشور دارد. برقراری امنیّت در اینگونه شهرها مستلزم رویکردهای عدالتمحور در جنبههای مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و... است. از سویی، از مهمترین عوامل تهدید امنیّت ملّی، همانا نابرابریهای شهری است. امروزه، با برهم خوردن توازن جمعیّتی در ایران به نفع شهرها و رشد بیسابقهی شهرنشینی و افزایش نابرابریها در مناطق مختلف شهری، جغرافیای سیاسی شهری ویژهای را ایجاد کرده است. تأثیرپذیری شهرها از انگارهها و تصمیمهای سیاسی، حاشیهنشینی و نظایر آن، توجّه بیش از پیش به شناخت هر چه بیشتر این معضلات را ضروری میکند. در مقالهی حاضر تلاش بر این بوده تا ارزیابی وجوه نابرابری با استفاده از شاخصهای اعتیاد، ضدّعفّت، جعل، سرقت، علیه اموال عمومِی و موادّ مخدّر، در مناطق دوازدهگانهی شهر مشهد مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. نتایج پژوهش نشان میدهد که در بین مناطق دوازدهگانه، منطقهی 5 بیشترین فراوانی را دارد؛ یعنی افزونبر 2/17 درصد از مجرمان در این منطقه قرار گرفتهاند. پس از این منطقه، مناطق 2 و 4 قرار دارند که این مناطق در قسمتهای شمال و شرق شهر مشهد واقع شدهاند. همچنین مناطق دوازدهگانه از نظر شاخصهای اعتیاد، ضدّعفّت، جعل، سرقت علیه اموال و موادّ مخدّر، تفاوتهای قابل-ملاحظهای را نشان میدهند. بنابراین وجود این نابرابریها و شاخصهای مورد بررسی بهعلّت تمرکز جرم و جنایت در شمال و شرق شهر، مهمترین منابع تهدیدهای امنیّت اجتماعی و اقتصادی و سیاسی شمرده میشوند. همچنین نابرابری و محرومیّت بهمثابه آن روی سکهی توسعه، خطری مستقیم برای امنیّت اجتماعی بهشمار میآیند. بنابراین هیچگونه سیاست و تدابیر امنیّتی نمیتواند بدون توجّه و برنامهریزی عمومی برای از میان برداشتن نابرابریها انجام گیرد.
