تاثیر نیروی جاذبه زمین بر تف‌جوشی فاز مایع در قطعات برنزی Cu-10Sn-10Pb و نقش آن بر ریز ساختار و شکل ظاهری

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی مواد، دانشگاه صنعتی سهند تبریز

2 استادیار دانشکده مهندسی مواد، دانشگاه صنعتی سهند تبریز

3 دانشیار دانشکده مهندسی مواد، دانشگاه صنعتی سهند تبریز

doi
چکیده

با افزایش دمای تف­جوشی و تشکیل فاز مایع بیش‌تر، به دلیل نیروی جاذبه زمین، مذاب به سمت نواحی پایین­تر کشیده شده و سبب پر شدن حفرات و تخلخل­ها در این نواحی می­شود. تفاوت در کسر حجمی مذاب، باعث ایجاد گرادیان ریزساختاری از بالا به پایین قطعات در حین تف­جوشی می­شود. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تاثیر نیروی جاذبه زمین بر شکل ظاهری و هم‌چنین تحولات ریزساختاری قطعات تف­جوشی شده است. به این منظور، قطعات برنزی با ترکیب شیمیایی Cu-10Sn-10Pb در محدوده­ی دماییC °970-890 به مدت 20 دقیقه تف­جوشی شدند. از قطعات برنزی در شرایط گوناگون تف­جوشی به صورت درجا عکس­برداری شد. از این پژوهش نتیجه شد که به دلیل کاهش ویسکوزیته در نواحی پایینی قطعات تف­جوشی شده و همین طور نیروی وزن قسمت­های بالایی، میزان تغییرشکل از بالا به پایین افزایش می­یابد. می­توان دلیل این موضوع را افزایش کسر حجمی مذاب به دلیل افزایش دمای تف­جوشی دانست که در نواحی پایینی این مقدار بیش‌تر بوده و در نتیجه تغییر در شکل ظاهری قطعات و مشاهده پدیده­ی پاشنه فیلی را در پی دارد. عنصر سرب نقش مهمی در خردایش و آرایش مجدد ذرات برنزی ایفا می­کند که همین موضوع روی ریزساختار و شکل ظاهری قطعات در حین تف­جوشی تاثیر می­گذارد.