رابطه بین سبک‏های نظارتی والدین و امنیت اینترنتی فرزندان در میان دانش‏ آموزان دختر و پسر شهر دزفول

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران

2 گروه علوم تربیتی دانشگاه اصفهان، ایران

3 گروه تکنولوژی آموزشی، دانشگاه فدرال کازان-روسیه

doi
10.22061/jte.2018.3959.1969
چکیده

پیشینه و اهداف:  در دهه اخیر استفاده از فناوری های جدید اطلاعات و ارتباطات در سراسر جهان رشد سریعی داشته است. افزایش رایانه‏های شخصی، رایانه همراه یا گوشی‌های مجهز به آندروید و دسترسی آسان به اینترنت که توسط اپراتورهای تلفن فراهم شده زندگی میلیون‏ها انسان را تغییر داده است. این تغییرات به طور مستقیم و غیرمستقیم بر رفتارها و عادات و حتی ویژگی شناختی و ذهنی افراد نیز تاثیر گذاشته است. از آنجا که استفاده از اینترنت توسط کودکان و نوجوانان افزایش می‌یابد، بنابراین نگرانی‏هایی در مورد ایمنی آنلاین آنها وجود دارد. ارائه یک محیط امن، به درک عمیق انواع خطرهای محیط آنلاین و همچنین راه حل های موثر در کاهش این خطرات نیازمند است. بحث سوءاستفاده از فضای مجازی و صدمات جبران‏ناپذیری که این محیط می‏تواند به شخصیت و وجهه اجتماعی وارد کند مساله قابل تاملی است که پیشگیری از آن بیشتر از همه بر عهده سازمان‏های تعلیم و تربیتی و به ویژه بر عهده کانون خانواده می‌باشد.هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین سبک‌های نظارتی والدین و امنیت اینترنتی فرزندان در میان دانش‏آموزان دبیرستانی دختر و پسر است.روش‌ها: روش پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های توصیفی از نوع همبستگی(الگوسازی معادله ساختاری) بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش‏آموزان مدارس متوسطه دوم شهر دزفول و والدین ایشان در سال تحصیلی 97- 96 تشکیل می‌دهند که با توجه به حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 375 نفر تعیین شد. برای نمونه‌گیری از روش طبقه‏ای نسبتی و نمونه‏گیری تصادفی خوشه‏ای استفاده شد. به منظور جمع‏آوری داده‏ها از دو پرسشنامه استاندارد تعیین سبک‏های نظارتی والدین (2007) و پرسشنامه محقق‏ساخته بررسی امنیت اینترنتی فرزندان در مقیاس لیکرتی استفاده شد. در تجزیه و تحلیل آماری از توزیع فراوانی، میانگین، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون، و آزمون مدل معادلات ساختاری استفاده شد.یافته‌ها: نتایج این تحقیق نشان داد بین سبک‏های نظارت اینترنتی والدین و امنیت اینترنتی فرزندان بطور مستقیم رابطه وجود دارد. نتایج این تحقیق نشان داد بین سبک‏های نظارت اینترنتی والدین و میزان امنیت اینترنتی فرزندان تفاوت وجود دارد و این تفاوت معنادار است. برخورد صمیمانه والدین با فرزندان و کنترل مناسب آنان اعتماد بیشتری را در میان اعضای خانواده فراهم می‌کند. فرزندی که چنین جوی را احساس می‌کند در بیان نیازهای خود درباره اینترنت، اتفاقاتی که در استفاده از اینترنت با آن روبه رو می‌شود، سوالات و مشکلاتی که در هنگام استفاده از اینترنت با آنها روبه­رو می‌شود احساس امنیت و راحتی بیشتری برای طرح موضوعات فوق با والدین خواهد داشت.نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از این است که بالاترین امنیت اینترنتی فرزندان در سبک نظارتی اقتدارگرا مشاهده می‏شود، پس از آن سبک مستبدانه، و سپس سبک سهل‏گیر و پایین‏ترین امنیت اینترنتی در سبک غیرمداخله‏گر مشاهده می‏شود. همچنین نتایج نشان داد که میان سبک نظارتی والدین و امنیت اینترنتی والدین ارتباط معناداری وجود دارد. برخورد صمیمانه والدین با فرزندان و کنترل مناسب آنان اعتماد بیشتری را در میان اعضای خانواده فراهم می‌کند. فرزندی که چنین جوی را احساس می‌کند در بیان نیازهای خود درباره اینترنت، اتفاقاتی که در استفاده از اینترنت با آن روبه رو می‌شود، سوالات و مشکلاتی که در هنگام استفاده از اینترنت با آنها روبه رو می‌شود احساس امنیت و راحتی بیشتری برای طرح موضوعات فوق با والدین خواهد داشت. والدین با سبک گرم و کنترل مناسب موارد لازم برای استفاده امن از اینترنت را لحاظ کرده‏اند و از پیشامد مخاطرات جدی جلوگیری می‎کنند. آنها قوانین و انتظارات خود را در زمینه استفاده از اینترنت برای فرزندان به طور واضح مشخص کرده‎اند. و فرزندان نیز به این مساله واقف شده‎اند که برای برخورداری از محبت والدین باید به این قوانین و انتظارات احترام بگذارند. در واقع این گروه از والدین در زمینه سواد اینترنتی و سواد رسانه‌ای از فرزندان خود عقب نیستند و آداب رفتار با فرزندان خود در زمینه استفاده از اینترنت را به خوبی می‎دانند و به آن عمل می‎کنند.