اثر مدیریت‌های مختلف زراعی بر میزان پروتئین، اسیدهای چرب و عملکرد روغن و دانه کلزا

نویسندگان

1 استادیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران.

2 استادیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران.

3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران

4 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

5 دانشیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

doi
10.22092/fooder.2020.128006.1245
چکیده

کلزا با داشتن ترکیبات متوازنی از اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع در زمره با کیفیت‌ترین روغن‌هاست. به‌منظور بررسی تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر میزان پروتئین، کیفیت و عملکرد روغن و دانۀ کلزا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در سال زراعی 1397-1396 در ایستگاه تحقیقات بایع‌کلا شهرستان نکا اجرا شد. عامل‌های مورد بررسی شامل آرایش کاشت در دو سطح یک و دو ردیفه و کنترل علف هرز در 7 سطح شامل کاربرد علف‌کش تریفلورالین 2.5 لیتر در هکتار قبل از کاشت و مخلوط با خاک، علف‌کش کوئین‌مراک + متازاکلر به‌میزان 2.5 لیتر در هکتار به­صورت پیش رویشی، ترکیب علف‌کش تریفلورالین 2.5 لیتر در هکتار با کوئین‌مراک + متازاکلر 2.5 لیتر در هکتار، علف‌کش کلوپیرالید 1 لیتر در هکتار + علف‌کش هالوکسی‌فوپ آر متیل 0.8 لیتر در هکتار پس رویشی، علف‌کش پاراکوات 2 لیتر در هکتار در مرحلۀ 4 تا 6 برگی علف‌های هرز و تیمار وجین و بدون کنترل علف‌های هرز بودند. نتایج بررسی­ها نشان داد که با تغییر در آرایش کاشت و استفاده از علف‌کش پاراکوات به صورت هدایت شده در کشت دو ردیفه، پروتئین دانۀ کلزا به میزان 21.31 درصد، اسید لینولنیک 24.22 درصد، اسید لینولئیک 10.08 درصد، عملکرد روغن 78.46 درصد و عملکرد دانه کلزا نیز 78.48 درصد نسبت به شاهد افزایش  ومیزان اسید پالمتیک 11.06 درصد کاهشیافته­است. بنابراین با مدیریت زراعی کلزا و تنظیم فاصلۀ ردیف  کاشت برای بهره‌گیری از علف‌کش پاراکوات به­صورت هدایت شده می‌توان علاوه بر کنترل علف‌های هرز هم­خانوادۀ کلزا، موجب افزایش درصد پروتئین، اسیدهای چرب غیر اشباع، عملکرد روغن و دانۀ کلزا شد.