آسیب‌شناسی برنامه درسی جدید رشته الکتروتکنیک شاخه آموزش فنی و حرفه ای (مطالعه موردی: استان یزد)

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

3 گروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

4 گروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22061/jte.2018.3998.1973
چکیده

پیشینه و اهداف: یکی از مهم‌ترین بخش‌های نظام آموزشی هر کشور، آموزش فنی و حرفه‌ای آن بوده و این نوع آموزش از جمله خط مشی‌های اساسی کشورها برای تربیت نیروی انسانی کارآمد ماهر و نیمه ماهر است. آموزش نیروی انسانی به منظور توسعه سرمایه‌های انسانی کارآمد و تأثیرگذار بر توسعه، از وظایف مهم آن برشمرده می‌‌شود. نقش آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در مقایسه با  آموزش‌های نظری، از این منظر که نیروی انسانی مورد نیاز کشورها را در سطح پیش از دانشگاه تأمین می‌کند، بسیار حیاتی است. زیرا هسته اصلی آموزش فنی و حرفه‌ای و مهارت‌آموزی ارتباط این آموزش‌ها با بازار کار است. از آن جایی که امکان روزافزون توسعه در بخش‌های صنعت، کشاورزی و خدمات در کشور وجود دارد، آموزش و تربیت نیروی انسانی در حوزه فنی و حرفه‌ای از استلزامات اساسی توسعه کشور است. چنان که در گزارش سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، (یونسکو) برای توسعه پایدار، انسان محور توسعه و کلید آن آموزش فنی و حرفه‌ای ذکر شده است.  پژوهش حاضر با هدف آسیب‌شناسی برنامه درسی جدید رشته الکتروتکنیک شاخه آموزش فنی و حرفه‌ای انجام شد.روش ها: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع گردآوری داده‌ها، ترکیبی است. جامعه آماری شامل مدیران آموزشی، هنرآموزان و هنرجویان پایه یازدهم رشته الکتروتکنیک استان یزد، در سال تحصیلی96-97 بود. نمونه کمی با روش سرشماری و نمونه کیفی به روش هدفمند انتخاب شد. برای گردآوری اطلاعات، از سه پرسشنامه محقق‌ساخته، مشاهده میدانی و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، استفاده شد. روایی پرسشنامه‌ها توسط 4 نفر از اساتید صاحب‌نظر برنامه درسی و آموزش فنی و حرفه‌ای و پایایی آن‌ها توسط ضریب آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که: برنامه درسی جدید آموزش فنی و حرفه‌ای در رشته الکتروتکنیک، از دیدگاه مدیران آموزشی و هنرجویان نسبتاً مطلوب و از دیدگاه هنرآموزان نسبتاً نامطلوب است. اما وضعیت عناصر تجهیزات کارگاهی و امکانات آموزشی، آگاهی هنرآموزان از اسناد بالادستی و راهنمایی‌ها و دوره‌های ضمن خدمت ارائه شده به هنرآموزان، نسبتاً نامطلوب برآورد شده است. همچنین هنرآموزان، فعالیت‌های یادگیری و آمادگی تحصیلی هنرجویان و تناسب زمان آموزش با حجم محتوای آموزشی را نسبتاً نامطلوب برآورد کرده‌اند.نتیجه‌گیری: در پژوهش حاضر، برنامه درسی جدید آموزش شاخه فنی و حرفه‌ای دوره‌ی متوسطه در رشته الکتروتکنیک استان یزد، هم از نظر عناصر برنامه درسی کلاین و هم از نظر سایر عناصر تأثیرگذار آسیب‌شناسی شد. سپس با استناد به مشاهدات و مصاحبه‌های کیفی، وضعیت موجود هر کدام از مؤلفه‌ها توصیف و برخی از مهم‌ترین عوامل بروز آسیب در هر مؤلفه ذکر گردید.

کلیدواژه‌ها