فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف:  یکی از ویژگی­هایی که برای شخصی­سازی محیط یادگیری الکترونیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد، خودکارامدی است. این ویژگی به باور افراد نسبت به توانایی­های خود برای انجام تکالیف اشاره دارد. متخصصان براین باورند که خودکارامدی تحصیلی، یکی از عوامل مهمی است که تأثیر به‌سزایی بر یادگیری مؤثر و پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان دارد. تبیین مفهوم خودکارآمدی، با فعالیت­های آلبرت بندورا آغاز شد. براساس تعریف بندورا خودکارآمدی، باورها یا قضاوت‌های فرد نسبت ­به توانایی­های خود در انجام وظایف و مسؤولیت­هاست. این مفهوم به داشتن مهارت یا توانایی مربوط نمی­شود، بلکه داشتن باور به توانایی انجام کار در موقعیت­های مختلف را بیان می­کند. هدف از پژوهش حاضر طراحی و پیاده‌سازی سامانة آموزشیاری هوشمندی است که مدل یادگیرندة آن شامل ویژگی‌های خودکارامدی تحصیلی و سبک یادگیری، دو ویژگی مؤثر در یادگیری است.روش ها: خودکارامدی تحصیلی به‌صورت خودکار و با طراحی سامانة فازی براساس رفتارهای یادگیرنده و سبک یادگیری از طریق پرسش‌نامة فلدرـ  سیلورمن که شامل 44 گویه است، شناسایی شده‌اند. پس از شناسایی این ویژگی­ها، راهبردهای آموزشی متناسب با آنها ارائه و در سامانه‌ای هوشمندی به‌نام «پِرلِس» در محیطی واقعی پیاده­سازی شده و اثرگذاری آن در بهبود عملکرد یادگیرندگان و رضایت آنان از سامانه مورد ارزیابی قرار گرفته است. جامعه مورد بررسی شامل 23  نفر با میانگین سنی 24.56 سال بوده است.یافته‌ها:  ارزیابی محیط شخصی‌شده  نشان می­دهد که درنظرگرفتن ویژگی­های کاربردی در مدل یادگیرنده و ارائۀ درس‌پار‌ها و توصیه‌های متناسب با این ویژگی­ها، به  پیشرفت تحصیلی 75%  از یادگیرندگان منجر شده و‌ رضایت تحصیلی آنان را به دنبال داشته است. ضمن اینکه بررسی‌ِ مدت زمان حضور یادگیرندگان در محیط شبکه قبل از استفاده از پِرلس و پس از آن تفاوت معناداری (سطح معنی‌داری=0/05) را نشان نمی‌دهد. نتایج به­دست‌آمده بیانگر آن است که سامانۀ جدید آموزشیاری، علاوه‌بر موفقیت تحصیلی یادگیرنده، افزایش تمایل یادگیرندگان را برای استفاده از سامانه به‌دنبال داشته است.نتیجه‌گیری: هدف این پژوهش، شخصی‌سازی محیط یادگیری الکترونیکی بوده است. بدین منظور ویژگی‌های خودکارامدی تحصیلی و سبک یادگیری که  دو ویژگی مؤثر در یادگیری هستند، برای مدل کردن یادگیرندگان در محیط شبکه‌ای انتخاب شدند. سبک یادگیری از طریق پرسش‌نامه بدست آمد و تلاش شد خودکارامدی تحصیلی به‌طور غیر‌مستقیم و بااستفاده از رفتارهای یادگیرنده در محیط یادگیری الکترونیکی شناسایی شود. برای این‌کار سامانة شناسندة خودکارآمدی (سامانة اف‌سی) به کمک نظریۀ مجموعه‌های فازی طراحی شده و مورد ارزیابی قرار گرفت. مقایسة نتایج خروجی سامانۀ شناسنده با پرسش‌نامة خودکارامدی تحصیلی نشان می‌دهدکه دقت سامانه برابر با  %88.2 است. این امر بیانگر آن است که رفتارهای یادگیرنده در محیط یادگیری الکترونیکی به میزان قابل قبولی می­تواند نشان­دهندۀ خودکارامدی تحصیلی وی باشد و می‌توان این رفتارها را به عنوان مبنایی برای شناسایی خودکارامدی تحصیلی وی در نظرگرفت. پیشنهاد می‌شود درپژوهش‌های آتی ویژگی‌های دیگرِ مؤثر در آموزش همچون سبک شناختی، احساس، شخصیت به‌منظور ارائة محیط شخصی‌شده برای یادگیرندگان مورد توجه قرار گیرد.