فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جوامع عشایری دام‌ها برای دستیابی به علوفه و استفاده بهینه از مراتع، به مناطق دیگر کوچ داده می‌شوند. پیاده‎روی طولانی‎مدت و همچنین کاهش دسترسی به خوراک در طول مسیر ممکن است اثرات نامطلوبی در دام ایجاد نمایند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تغییرات فیزیولوژیک و پاسخ‎های متابولیسمی میش‌های دنبه‎دار در طول روند کوچ عشایری آن‏ها بود. بدین منظور، 25 رأس میش نژاد لری بختیاری با میانگین سنی 4/0±6/3 سال، از یک گله عشایری کوچ‎رو انتخاب شد. میش‏ها مسافت150 کیلومتری را در مدت‌زمان سه شبانه‌روز به‌صورت پیاده‌روی طی نمودند. تغذیه میش‎ها در طی کوچ، محدود به مراتع و علوفه‌های خشک در طول مسیر بود. وزن‌کشی و خون‌گیری در ساعات اولیه صبح قبل و بعد از کوچ انجام شد. فراسنجه‎های خونی مرتبط با متابولیسم انرژی با استفاده از کیت‎های تجاری و به روش فتومتری اندازه‌گیری شد. داده‏ها بر اساس رویه GLM نرم‌افزار SAS ارزیابی شد و به‌صورت Mean ± SE بیان شدند. نتایج حاکی از کاهش 5/4 درصدی میانگین وزن زنده دام‌ها بر اثر پیاده‎روی بود (05/0>P). کلسترول کل تحت تأثیر پیاده‎روی، کاهش معنی‏داری نشان داد (05/0>P)، ولی میزان گلوکز خون تمایل به افزایش داشت (09/0 = P). کوچ بر سطح کراتینین خون تأثیر داشته و تمایل به کاهش داشت (07/0= P). بنابراین هرچند که پیاده‎روی طولانی‎مدت باعث کاهش وزن زنده بدن میش‎ها شد، ولی تأثیر منفی محسوسی بر فراسنجه‎های متابولیسمی آن‏ها نداشت. چنین استنباط می‎شود که گوسفندان دنبه‎دار با این شرایط کوچ، نوعی سازگاری متابولیسمی پیدا کرده‎اند و علت چنین سازگاری‎هایی را می‌توان به ذخایر چربی دنبه نسبت داد.