شایستگی های حرفه ای معلمان و رضایت شغلی با تاکید بر دیدگاه سازنده گرایی

نویسندگان

1 گروه روش‌ها و برنامه‌ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه روش‌ها و برنامه‌ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22061/jte.2018.3713.1925
چکیده

پیشینه و اهداف: مربیان از ارکان اصلی فرآیندیاددهی ـ یادگیری هستند که نقش انکارناپذیری درکیفیت­زایی یا کیفیت­زدایی نظام آموزشی ایفا می‌کنند. یونسکو آموزش را کلید توسعه جوامع و مسیری می­داند که افراد را برای تحقق توانایی­ها و افزایش کنترل بر تصمیمات اثرگذار بر آن­ها توانمند می­سازد.  این در حالی است که برای آموزش و ایجاد یادگیری پایدار باید معلمان سیستم آموزشی یکسری اطلاعاتِ دانشی و مهارتی را داشته­باشند که به آن دانش حرفه­ای یا شایستگی­حرفه­ای معلم (شایستگی­های شغلی معلم) می­گویند؛ در عین حال که تربیت دانش­آموزان توانا یکی از دغدغه­های نظام آموزش و پرورش می­باشد. برای اینکه بتوانیم افراد متخصص و کار آفرین داشته باشیم باید افراد در مدارس به شیوه صحیح و علمی آموزش دیده باشند تا بتوانند نقش خود را در بازار کار و جامعه درست ایفا کنند. این امر مستلزم اصلاح شیوه­های تدریس و افزایش مهارت معلمان و مدرسان می­باشد. با در نظر داشتن اینکه افراد بی شماری تحصیل می­کنند و می­خواهند کار خوب داشته­باشند، دولت­ها و به احتمال زیاد مردم، سیستم آموزشی و مخصوصا معلمان و مدیران را مسئول مستقیم یادگیری یا عدم یادگیری آنها می­دانند. در این راستا یکی از راهبردهای یادگیری در برنامه درسی ملی بهره­مندی فزونتر از روش­های فعال، خلاق و تعالی بخش، با سازماندهی نوآورانه و خلاق فرآیند جمع­آوری و انباشت حقایق، زمینه ساختن علم و معرفت را فراهم نماید، می باشد.هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین رضایت شغلی و شایستگی حرفه­ای معلمان با تاکید بر دیدگاه سازنده­گرایی و همچنین میزان شایستگی حرفه­ای سازنده­گرایی معلمان مقطع متوسطه اول می­باشد.روش ها: روش تحقیق از حیث اجرا توصیفی بخشی پیمایشی و همچنین در بخشی دیگر همبستگی و از لحاظ هدف کاربردی می­باشد. ابزار اندازه­گیری پرسشنامه شایستگی حرفه­ای سازنده­گرایی است که پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ 0.98 بدست آمده و پرسشنامه رضایت شغلی، با آلفای کرونباخ 0.81می­باشد که روایی محتوایی هر دو پرسشنامه توسط اساتید دانشکده روانشناسی و علوم­تربیتی دانشگاه تهران تایید شده­است. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی معلمان مقطع متوسطه­ اول شهرستان بهارستان به تعداد 164 معلم مرد و 177 معلم زن که در سال تحصیلی  2016-2017مشغول تدریس بوده­اند؛ می­باشد. برای نمونه­گیری از روش سرشماری استفاده­شد. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از آمار توصیفی )میانگین،فراوانی داده­ها( و در بخش استنباطی از میانه، آزمون t تک نمونه­ای، t مستقل وضریب همبستگی پیرسون استفاده شد.یافته‌ها: نتایج بدست آمده از آزمون tتک نمونه­ای نشان داد که معلمان به میزان ­متوسطی شایستگی حرفه­ای سازنده­گرایی را دارا می­باشند. ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین رضایت شغلی و شایستگی حرفه­ای سازنده­گرایی همبستگی 0.37 وجود دارد. همچنین میانه و t مستقل بیانگر این موضوع بود که معلمانی که رضایت شغلی بالاتری دارند در نتیجه نمره شایستگی حرفه­ای سازنده­گرایی بیشتری را دارا می­باشند.نتیجه‌گیری: در مجموع این پژوهش نشان داد معلمان شایستگی حرفه­ای و در واقع نگرش سازنده­گرا را در حد متوسطی دارند و این شایستگی با رضایت شغلی معلمان رابطه دارد. لذا  به مسئولان امر پیشنهاد می­شود دوره­های متناسب ضمن خدمت برای آشنایی بیشتر معلمان با رویکرد سازنده­گرایی برگزار گردد. همچنین از آنجایی که رضایت شغلی با شایستگی حرفه­ای سازنده­گرا ارتباط دارد. برای اجرایی­تر شدن این رویکرد موفق سعی در فراهم آوردن شرایط رضایت شغلی معلمان شود.