فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظریة بساطت خداوند، از مهم‌ترین نظریه‌های فلسفی که در دوران معاصر نیز مناقشه‌انگیز بوده است. بریان لفتو از مدافعان این نظریه در فلسفة تحلیلی دین در دورة معاصر است که تلاش کرده است به انتقادات فیلسوفانی مانند آلوین پلنتینگا در این زمینه پاسخ دهد. در نوشتار حاضر ابتدا نشان داده شده است که لفتو به مدد اصولی نظیر فرض نهایی بودن خداوند، خالقیت مطلق، کمال و استقلال وی و نیز تجربه‌های عرفانی، به اثبات عدم ترکیب خداوند از اجزاء مادی و ماهیت و وجود، و همچنین عدم ترکیب ذات حق از صفات پرداخته و تمایز این صفات از یکدیگر را نیز نفی کرده است. در ادامه، با تکیه‌بر مباحثی از حکمت متعالیة صدرایی، مانند تقدم واجب بر ممکنات و نفی ترکیب وی از وجود و عدم، نشان داده شده است که گرچه این دو نظریه‌پرداز، از مدافعان بساطت خداوند هستند، اما دو تصور جداگانه از خداوند دارند و استدلال‌های متفاوتی در دفاع از بساطت خداوند ارائه داده‌اند که براساس آن‌، ترکیب‌های متفاوتی را از خداوند نفی کرده‌اند. گرچه لفتو برخی از انواع ترکیب مانند ترکیب جهتی و در نتیجه، برخی اوصاف امکانی را در خداوند پذیرفته است، ولی با تکیه‌بر ادلة ملاصدرا از طریق تفکیک مقام فعل و ذات خداوند، به وی پاسخ داد و از ضروری بودن تمام اوصاف خداوند دفاع کرد.