سازوکارهای جهانی با منطق ژئوپولیتیکی مقابله با تامین مالی تروریسم و جایگاه جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشیار روابط بین الملل، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار روابط بین الملل، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2022.320816.3486
چکیده

پدیده تروریسم یکی مهمترین تهدیدات برای صلح و امنیت بین ­المللی است. برخورد با این پدیده نیاز به یک استراتژی جامع و چند بعدی ملی و بین­المللی دارد. در سطح بین­ المللی بویژه از سال 2001 تمهیدات جدی برای مقابله با تروریسم ذیل شورای امنیت سازمان ملل متحد اندیشیده شده است. رژیم بین ­المللی مقابله با تروریسم ملل متحد شامل مقابله با تامین مالی تروریسم، منع ارسال سلاح و منع تردد و تحرک تروریست­ها می باشد. مقابله با تامین مالی تروریسم اهمیت ویژه­ای در سازوکارهای بین­المللی مقابله با تروریسم دارد. جمهوری اسلامی ایران هم در معرض تهدیدات جدی ناشی از تروریسم است و هم قربانی بزرگ اعمال تروریستی بوده است. از طرف دیگر اتهام به ایران در قالب حمایت از تروریسم صرفا در قالب روابط دوجانبه با معدودی قدرتهای بزرگ قرار داشته، از ماهیتی ابزاری-سیاسی برخوردار بوده و نمی تواند و نباید مانع دیپلماسی فعال ایران در زمینه مقابله با تروریسم باشد. ایران از ابتدای ظهور و فراگیر شدن تروریسم در منطقه ، نقش مهمی در مقابله با آنها و همکاری با رژیم بین ­المللی مقابله با تروریسم و تامین مالی آن داشته است. فعالیت­های ایران در زمینه مقابله با تامین مالی تروریسم در یک دهه گذشته بویژه ذیل همکاری با گروه ویژه اقدام مالی (FATF) تعریف می­گردد. رژیم مقابله­ ای FATF بخش مهمی از رژیم مقابله ای شورای امنیت ملل متحد است. تصویب قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم گام مهمی در جهت نهادینه ساختن مقابله با تامین مالی تروریسم از طریق سازوکارهای مبتنی بر قوانین داخلی بود. ارزیابی FATF از وضعیت ایران در ارتباط با تامین مالی تروریسم بیانگر جایگاه ایران در این خصوص چه از باب قوانین و مقررات و چه از باب فعالیت­های عملیاتی میدانی می باشد. مدیریت شرایط و بهره­گیری از وضعیت بسیار مناسب ایران در زمینه مقابله با تروریسم ایجاب می­نماید که سازوکارهای بین­المللی مقابله با تامین مالی تروریسم بر اساس قوانین داخلی اجرا شده و ظرفیت­های آن در دیپلماسی و سیاست خارجی پویا برای کشور بدرستی مورد بهره­برداری قرار گیرد.