فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: پژوهش­های اخیر ریورا وسینکلیر و دیگران، تأثیر توانایی­های فضایی در دستیابی به اهداف مختلف در زمینه­های متفاوت درسی و زندگی واقعی را نشان می­دهند و نیاز به گسترش یادگیری آن را در تمامی سطوح تحصیلی پیشنهاد می­کنند. رویکردهای سنتی گذشته به آموزش هندسه بر پایه طبقه­بندی اشکال و اشیاء و خواص آن­ها به طور شهودی و در نهایت اثبات رسمی متمرکز شده است. در حال حاضر تأکید بیشتر بر توانایی­های فضایی مانند چرخش ذهنی، بازنمایی اشیاء سه بعدی، و هماهنگی حرکت و موقعیت می­باشد. قراردادن چنین توانایی­هایی در کتاب­های درسی نقش بسزایی در درک دانش­آموزان از مفاهیم هندسه دارد. طبقه­بندی سولو (Structure of Observed Learning Outcome) یکی از کاربردی­ترین نظریه­ها می­باشد که در زمره­ی چارچوب­های عمومی و موضعی رشد شناختی قرار می‌گیرد. اهمیت این نظریه در این است که می­تواند در همه مقاطع و سنین، درک و فهم دانش­آموزان از یک موضوع را مورد ارزیابی قرار دهد. هدف از این پژوهش، بررسی توانایی مهارت­های فضایی دانش­آموزان در حل یک تکلیف و تجزیه و تحلیل پاسخ­های آن­ها بر اساس طبقه­بندی سولو است. نظریه سولو یکی از نظریه­های آموزش ریاضی است که کاربرد زیادی در شناخت ما از درک و فهم دانش­آموزان و یادگیری ریاضی دارد.روش ها‌: روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی می­باشد. سؤالی از آزمون استاندارد پردو (Purdue) در مورد تجسم فضایی انتخاب گردیده که روایی صوری و محتوایی آن توسط سه نفر از اساتید آموزش ریاضی و چهار نفر از دبیران هندسه تأیید شده است. به کمک معیار آلفای کرونباخ، ضریب پایایی تقریبی آن  به دست آمد. شرکت کنندگان در این مطالعه، 498 نفر از دانش­آموزان پایه دهم، یازدهم و دوازدهم هستند که به طور خوشه­ای تصادفی چند مرحله­ای، از مدارس نظری و فنی و حرفه­ای شهرستان بوشهر انتخاب شده­اند.یافته‌ها:  نتایج نشان می­دهند که در زمینه تجسم فضایی، دانش­آموزان مدارس معمولی در سطح تک­ساختاری قرار دارند. در این آزمون دانش‌آموزان هنرستانی هیچ­کدام به سطوح چندساختاری و رابطه­ای نرسیدند. در حین بررسی پاسخ­ها، نوع تفکر، راه­حل­های چندگانه، استراتژی­ها و اشتباهات مفهومی رایج نیز تحلیل شده است.نتیجه‌گیری: مدل سولو به معلمان در مورد ارزیابی از نتایج یادگیری و بررسی درک و فهم دانش­آموزان کمک می­کند. در جهت بهبود درک  دانش­آموزان از تجسم فضایی و افزایش مهارت­های فضایی پیشنهاد می­شود ارائه مسائلی از این دست در برنامه­ها و کتاب­های درسی نیز مورد استفاده قرار گیرد. استفاده از هندسه پویا و نرم­افزارها در جهت درک بهتر تجسم فضایی همانطور که تحقیقات ازدمیر و ایلدیز نشان می­دهد تأثیر گذار است. همچنین استفاده از مدل سولو به پژوهشگران و معلمان برای ارزیابی درک دانش­آموزان از یک موضوع پیشنهاد می­شود. نتایج مطالعه برای برنامه­ریزان، مؤلفان کتاب­های درسی و محققان بسیار حائز اهمیت است.