فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ژرار ژنت، از پژوهشگرانی است که به مطالعۀ روابط بین متون ادبی و طبقه‌‌بندی آنها پرداخت. او اصطلاح بیش‌‌متنیت را دربارۀ رابطۀ تأثیرگذاری و برگرفتگی میان دو یا چند متن ادبی، به کار ‌‌برد. روابط بیش‌‌متنی منحصر به مباحث ادبی نیست و آثار هنری را نیز در ‌‌بر‌‌ می‌‌گیرد و می‌‌توان آثار هنری را از منظر بیش‌‌متنیت بررسی کرد. تابلوی «خسرو و شیرین» رکنی حائری‌‌زاده، ازجمله آثاری است که شناسایی و خوانش آن در گرو شناسایی آثار هنری پیشین است. نگارۀ «آبتنی شیرین» از شاخص‌‌ترین نگاره‌‌ها در نسخه‌‌های مصور خمسۀ نظامی در دوره‌‌های مختلف نگارگری ایرانی است و هنرمند معاصر با بهره‌‌‌‌گیری و دگرگونی آن، اثر جدیدی را خلق کرده که از پویایی و خلاقیت خاص خود برخوردار است. این نوشتار درصدد پاسخ به این پرسش است که در فرایند این برگرفتگی، چه نوع تغییراتی صورت گرفته است و این تغییرات چه معناهای جدیدی را در اثر معاصر تولید کرده‌‌اند. از‌‌این‌‌رو، تابلو‌‌ی «خسرو و شیرین» رکنی حائری‌‌زاده و نگاره‌‌های مختلف «آبتنی شیرین» در نگارگری ایرانی از منظر بیش‌‌متنیت ژرار ژنت مطالعه شد تا گونه‌‌های بیش‌‌متنی در رابطۀ میان این آثار مشخص شود. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌‌دهد که گونۀ بیش‌‌متنی در این برگرفتگی از نوع تراوستیسمان است. گونۀ تراوستیسمان به تخریب پیش‌‌متن می‌‌پردازد و از تلاقی دو شاخص کارکرد طنز و رابطۀ تراگونگی، تغییر سبک پیش‌‌متن، حاصل می‌‌شود. این پژوهش به لحاظ هدف بنیادی و از جهت روش پژوهشی، توصیفی‌تحلیلی، تطبیقی است.