فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: فشار شغلی یکی از مهمترین دلایلی است که موجب کاهش بازدهی و کیفیت آموزش می شود. استرس یا فشار شغلی خود نیز می­تواند نتیجه عوامل مختلفی مانند کمبود منابع مورد نیاز، متزلزل بودن موقعیت شغلی و... باشد که متعاقباً و به تدریج موجب بروز پیامدهای منفی کوتاه یا بلند مدت همراه با شاخصه­های فیزیولوژیک خواهد شد. فرسودگی شغلی نیز یکی از پیامدهای استرس شغلی است که نخست در ایالات متحده در دهه 1970 و سپس بتدریج در بسیاری از کشورهای دیگر و شغل­های مختلف ظهور کرد. هدف این پژوهش بررسی رابطه میان عوامل گوناگون فرسودگی شغلی دبیران زبان انگلیسی مدارس دولتی و مدرسان زبان آموزشگاه­های خصوصی در ایران بود.روش ها: برای بررسی این موضوع، از هر دو روش کمّی و کیفی برای جمع­آوری و تحلیل داده­ها استفاده شد. داده­های کمی از طریق توزیع پرسشنامه مسلش در بین 180 معلم انگلیسی از هر دو بافت مدارس و آموزشگاه­ها جمع­آوری شد. همچنین، داده­های کیفی از طریق برگزاری 10 مصاحبه انفرادی نیمه­ ساختار ­یافته با 5 دبیر از مدارس دولتی و 5 مدرس زبان از آموزشگاه­های خصوصی گردآوری شد.یافته‌ها: نتایج آزمون تی مستقل نشان داد که مدرسان زبان در آموزشگاه­ها به صورت معناداری بیشتر از دبیران در مدارس دولتی احساس فرسودگی شغلی داشتند. از سوی دیگر، نتایج حاصل از تحلیل محتوای مصاحبه­ها نشان داد شرایط اقتصادی، امنیت شغلی، جایگاه اجتماعی، عدم انگیزه و نبود آرامش از دلایل مهم فرسودگی شغلی مدرسان زبان انگلیسی در آموزشگاه­ها هستند. همچنین، نبود انگیزه و گوناگونی در روند آموزش تنها دلایل فرسودگی شغلی دبیران مدارس دولتی تلقی شدند.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که عوامل محیطی مانند تقاضا و منابع شغلی در کاهش یا افزایش فرسودگی شغلی بسیار تأثیرگذار است. با توجه به عوامل مثبت مؤثر بر کاهش فرسودگی شغلی بدست آمده در مدارس دولتی، سیاست­گزاران در آموزشگاه­های زبان نیز قادر خواهند بود برنامه­های اصلاحی در راستای کاهش فرسودگی شغلی مدرسان آموزشگاه­های خصوصی طراحی و اجرا کنند. در نتیجه، این کار موجب می­شود اختلاف میان دو محیط آموزشی تا حد زیادی کاهش یافته و نیز کیفیت تدریس تا حد قابل قبولی افزایش یابد. علاوه ­بر این، نتایج نشان داد معلمانی که در تعاملات احساسی و روابط خود با دیگران در محیط کاری موفق­ترند، بیشتر می­توانند استرس و فشار کاری خود را مدیریت کنند. همچنین دست­اندرکاران در وزارت آموزش و پرورش در عین تأکید بیشتر بر عواملی که سبب کاهش احتمال ابتلا به تحلیل رفتگی شغلی می­شود، باید سعی کنند عوامل اندکی که در مدارس باعث بروز این مشکل در میان دبیران زبان انگلیسی می­شود را تا حد امکان از میان بردارند.