تحلیل مخاطرات لرزه ای حوضه آبریز تالار و بابل رود بر اساس ارزیابی شاخص های مورفوتکتونیک

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22067/geo.v9i1.86384
چکیده

علمی که تأثیر تکتونیک فعال را با استفاده از شاخص­های ژئومورفیک به عنوان سنجش و توصیف کمّی اشکال و چشم­اندازهای زمین مشخص نماید، مورفوتکتونیک نامیده می­شود؛ اندازه­گیری­های کمی شرایطی را فراهم می­آورد تا با استفاده از آن­ها به شناسایی وضعیت مناطق دارای زمین­ساخت فعال پرداخته شود. در این مطالعه با استفاده از شاخص­های کمی ریخت­سنجی بخشی از البرز مرکزی که در محدوده حوضه­های آبریز تالار و بابل­رود قرار دارد مورد بررسی قرار گرفته است و 5 شاخص ناهنجاری سلسله مراتبی (∆a)، انشعابات (R)، شکل حوضه (Ff)، تراکم زهکشی (Dd) و برجستگی نسبی (Bh) در 15 حوضه زهکشی در محیط نرم­افزاری Arc GIS به منظور تعیین کمی میزان تکتونیک فعال این منطقه محاسبه شده است. نتایج به­دست آمده از محاسبه شاخص­های فوق بیان­گر آن­ است که در محل تقاطع گسل­های شمال البرز و خطیرکوه و هم­چنین گسل­هایی که در دامنه شمالی البرز در اثر فعالیت این گسل­های بزرگ شکل گرفته­اند مقادیر به­دست آمده از شاخص­های یادشده، بالا بوده که بیانگر وجود فعالیت­ تکتونیکی بالا و بسیار بالا در آن نواحی است. در اثر بالا بودن این مقادیر انتظار می­رود که ریسک لرزه­خیزی منطقه نیز در اثر گسیختگی گسل­ها افزایش یابد.