ارزیـابی نابرابریهای استـانی بهرهوری محصولات کشاورزی ایران: معرفی یک استان مرجع واقعی برای استـانهای نـابهرهور
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 کارشناس ارشد ریاضیات کاربردی دانشگاه علم و صنعت ایران
doi
چکیده
شناخت وجوه مختلف نابرابریهای بین استانی، اولین مرحله در برنامه ایجاد تعادلهای منطقهای بشمار میرود تا با چنین شناختی اهداف توسعهای مناطق، متناسب با امکانات و محدویتها تعیین و بهرهبرداری از منابع تولید بگونهای بهینه و کارا، صورت پذیرد. این نابرابری موجب ایجاد تفاوتهای قابل ملاحظه ای از لحاظ سطح بهرهوری در بخش کشاورزی شده است. این مطالعه با استفاده از شاخص بهرهوری مالمکوئیست و با رویکرد غیر محدب به بررسی رشد بهرهوری استانهای کشور در تولید محصول جو، روند تغییر آن با استفاده از جدیدترین اطلاعات سیستم هزینه تولید محصولات کشاورزی در دو دوره زمانی و ارائه یک استان به عنوان مرجع، میپردازد، در حالیکه تاکنون با استفاده از رویکرد محدب، امکان ارائه یک مرجع واقعی وجود نداشته و در بسیاری از موارد قابل تعبیر نبوده است. یافتههای پژوهش بیانگر وجود تفاوتهای قابل ملاحظهای بین استانهای کشور از نظر رشد بهرهوری کل عوامل و اجزای آن است و مراجع هر یک از استانها را برای چگونگی کاهش این تفاوتها معرفی مینماید. هر چند با توجه به منابع محدود، استانهایی که در سطوح پایین تری از توسعه برخوردارند، کارایی بیشتری نسبت به استانهای توسعهیافتهتر داشتهاند، از اینرو لازم است در توزیع منابع و نهادهها، ضمن توجه به روند نابرابریها، اینگونه امکانات متناسب با نیازها و پتانسیلهای کشاورزی در سطح استانها توزیع شود.
