فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده: جلد کتاب یکی از مهم‌ترین رسانه‌های ارتباطی است که در شمارگانی بیش از سایر تولیداتِ ارتباط‌تصویری تکثیر شده و مانند اثری هنری‌ـ کاربردی، در ذائقه بصری مخاطب تأثیر می‌گذارد. از آن‌جا که مخاطبان هنر، یعنی دریافت‌کنندگان و مصرف‌کنندگان آن، در روند شکل‌گیری و استقبال از آثار هنری نقش اساسی دارند، لزوم شناختِ کیفیتِ ذائقه و معیارهای زیبایی‌‌شناسی مخاطبان در انتخاب محصول، ضرورت می‌یابد. بخشی از پژوهش حاضر به بررسی رابطه سرمایه فرهنگی نهادی و سرمایه اقتصادی مخاطبان، با ذائقه‌ زیبایی‌شناختی آنان در زمینه طراحی جلد کتاب اختصاص یافته است. ادبیات نظری این بخش بر‌مبنای تعریف سرمایه فرهنگی نهادی و سازمان‌‌یافته از سوی پیر بوردیو، چیده شده است. این پژوهش به طرح و پاسخ‌گویی به این پرسش می‌پردازد: ارتباط ذائقه بصری مخاطبانِ طرح جلد با شاخص‌های سرمایه فرهنگی نهادی و سرمایه اقتصادی آنان چگونه است؟ در ادامه رویکرد مخاطبان نسبت به رسانه هنریِ طرح جلد کتاب را بررسی می‌کند. روش انجام پژوهش، توصیفی‌ـ تحلیلی، و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی است. یافته‌های پژوهشْ حاکی از آن است که بیشترِ مخاطبان، فارغ از سطوح متفاوت تحصیلات و درآمد، طرح جلدهایی متناسب با معیارهای ارائه‌شده در زیبایی‌شناختی ‌ناب را در اولویت انتخابیِ خود قرار می‌دهند. به‌نظر می‌رسد با نفوذ و گسترش رسانه‌ها و افزایش نسبیِ بهره‌مندی از آموزش عمومی، توان هنری مخاطبان نیز افزایش یافته است. بنابراین اگر طرح جلدی واجد ضوابط زیبایی و متناسب با محتوای کتاب طراحی گردد، مخاطب فارغ از تفاوت چشمگیر در بهره‌مندی از سرمایه فرهنگی و اقتصادی، آن را انتخاب خواهد کرد.