مطالعه تأثیر محتوای رطوبتی بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی دانه آفتابگردان آجیلی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان (دانش‌آموخته مقطع کارشناسی علوم و صنایع غذایی مؤسسه آموزش عالی صبا)

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 دکتری تکنولوژی مواد غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه اورمیه

4 کارشناس ارشد آزمایشگاه، مؤسسه آموزش عالی صبا

doi
10.22092/fooder.2019.122910.1163
چکیده

مطالعه ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و مکانیکی دانه آفتابگردان به منظور طراحی تجهیزات کنترل، حمل‌ونقل، پردازش و ذخیره کردن آن ضروری است. در این مطالعه، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و مکانیکی چهار توده دانه آفتابگردان آجیلی ارزیابی شده است. برخی از این ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و مکانیکی ارزیابی شده عبارت‌اند از: مقدار خاکستر کل، چربی، املاح معدنی، میانگین ابعاد دانه (طول، عرض، ضخامت، قطر)، ضریب کرویت، سطح مقطع دانه‌ها، حجم دانه، وزن هزار دانه، زاویه نشست، تخلخل، چگالی حقیقی و ظاهری، درصد مغز و پوسته، ضریب اصطکاک سطح و آزمون فشاری محوری. نتایج بررسی‌ها نشان داد که بیشترین میزان چربی (48 درصد) و پتاسیم (76.639 میلی­گرم بر کیلوگرم) مربوط به نمونه 3 (قلمی ابرق) و بیشترین مقدار خاکستر (3.83 درصد) و سدیم (25.318 میلی­گرم بر کیلوگرم) مربوط به نمونه 4 (پسته‌ای ابرق) است. خواص فیزیکی دانه‌های آفتابگردان در پنج سطح رطوبتی 4 تا 32 درصد (بر مبنای وزن خشک) نیز ارزیابی شد و این نتیجه به دست آمد که با افزایش مقدار رطوبت، ویژگی‌هایی مانند میانگین ابعاد (طول، عرض، ضخامت)، ضریب کرویت، میانگین هندسی و حسابی قطر، سطح مقطع، حجم، وزن هزار دانه، زاویه نشست، تخلخل و چگالی حقیقی افزایش پیدا می‌کند، اما چگالی ظاهری کاهش می‌یابد. ضریب ثابت اصطکاک دانه‌های آفتابگردان در چهار سطح شیشه، نئوپان، گالوانیزه و آلومینیم با افزایش مقدار رطوبت افزایش نشان می‌دهد. بیشترین افزایش ضریب اصطکاک استاتیکی با افزایش رطوبت از 4 به 32 درصد در نمونه شماره 3 و سطح آلومینیوم و کمترین افزایش در نمونه شماره 1 و سطح شیشه دیده شده است. بر اساس نتایج آزمون فشاری محوری، نیروی بارگذاری عمودی بیشتر از نیروی بارگذاری افقی است و در تمامی نمونه‌ها در اثر افزایش مقدار رطوبت، نیروی بارگذاری عمودی و افقی کل کاهش‌یافته است.